اطفال

واکسن چهار ماهگی نوزاد

approved-by-doctors

تأیید از پزشک متخصص بیمارستان پارسا

محتوای این مقاله صرفا برای افزایش آگاهی شماست. قبل از هرگونه اقدام، جهت درمان از پزشکان بیمارستان پارسا مشاوره بگیرید.

  • واکسن های این نوبت: پنج گانه، فلج اطفال خوراکی و تزریقی، روتاویروس و پنوموکوک.
  • زمان تزریق: طبق تاریخ درج شده در کارت واکسیناسیون و بدون تاخیر غیر ضروری.
  • عوارض معمول: تب خفیف، بی قراری، خواب آلودگی، کاهش اشتها و درد یا تورم محل تزریق.
  • مراقبت بعد از واکسن: شیردهی را ادامه دهید، لباس سبک بپوشانید و برای دارو طبق وزن نوزاد و نظر پزشک عمل کنید.
  • علائم هشدار: مشکل تنفسی، تشنج، بی حالی شدید، استفراغ مکرر، خون در مدفوع یا درد شدید و دوره ای شکم.
  • اگر واکسن عقب افتاد: برنامه را از ابتدا شروع نکنید و برای تعیین زمان دوزهای بعدی با مرکز بهداشت یا پزشک هماهنگ کنید.

واکسن های چهار ماهگی نوزاد شامل چه مواردی هستند؟

در برنامه واکسیناسیون کودکان در ایران، نوزاد در چهار ماهگی چند واکسن تزریقی و خوراکی دریافت می کند. این نوبت شامل واکسن پنج گانه، فلج اطفال خوراکی، فلج اطفال تزریقی، روتاویروس و پنوموکوک است.

این واکسن ها ادامه برنامه ای هستند که از بدو تولد و دو ماهگی شروع شده است. هر دوز کمک می کند ایمنی بدن نوزاد در برابر بیماری های مختلف کامل تر شود.

واکسننوع دریافتهدف اصلی
پنج گانهتزریقیمحافظت در برابر پنج بیماری مهم دوران کودکی
فلج اطفالخوراکی و تزریقیپیشگیری از پولیو و عوارض عصبی آن
پنوموکوکتزریقیکاهش خطر عفونت های جدی پنوموکوکی
روتاویروسخوراکیکاهش خطر اسهال و کم آبی شدید ناشی از روتاویروس

هنگام مراجعه، کارت واکسیناسیون نوزاد را همراه داشته باشید تا همه دوزها مطابق برنامه کودک ثبت و انجام شوند.

واکسن پنج گانه چهار ماهگی

واکسن پنج گانه برای ایجاد ایمنی در برابر دیفتری، کزاز، سیاه سرفه، هپاتیت B و هموفیلوس آنفلوانزا نوع b یا Hib استفاده می شود.

Hib با آنفلوانزای فصلی تفاوت دارد. این عفونت باکتریایی می تواند در کودکان باعث بیماری های جدی مانند مننژیت شود.

واکسن پنج گانه در دو، چهار و شش ماهگی تکرار می شود. اگر نوزاد دوز دو ماهگی را دریافت کرده است، نوبت چهار ماهگی بخش بعدی همان برنامه ایمن سازی است.

واکسن فلج اطفال خوراکی و تزریقی

در چهار ماهگی، نوزاد هم واکسن خوراکی و هم واکسن تزریقی فلج اطفال دریافت می کند. هر دو برای محافظت در برابر پولیو استفاده می شوند، اما نوع واکسن و نحوه ایجاد ایمنی آنها یکسان نیست.

فلج اطفال می تواند در موارد شدید باعث ضعف عضلانی یا فلج دائمی شود. به همین دلیل دوزهای مختلف آن طبق برنامه مشخص در ماه های اول زندگی انجام می شوند.

اگر در کارت واکسیناسیون کودک درباره یکی از دوزها ابهام دارید، خودتان زمان یا نوع واکسن را تغییر ندهید و آن را از مرکز بهداشت پیگیری کنید.

واکسن پنوموکوک چهار ماهگی

واکسن پنوموکوک برای محافظت کودک در برابر عفونت های ناشی از باکتری پنوموکوک استفاده می شود. این باکتری می تواند باعث بیماری هایی مانند ذات الریه، مننژیت و بعضی عفونت های شدید شود.

در برنامه معمول واکسیناسیون، نوبت چهار ماهگی ادامه دوزی است که کودک در ماه های قبل دریافت کرده است. این تکرار برای کامل تر شدن ایمنی ضروری است.

اگر دوز قبلی انجام نشده، بدون بررسی برنامه جبرانی واکسن بعدی را خودسرانه زمان بندی نکنید.

واکسن روتاویروس چهار ماهگی

واکسن روتاویروس خوراکی است و به صورت تزریق انجام نمی شود. هدف آن کاهش خطر بیماری شدید ناشی از روتاویروس در شیرخواران است.

روتاویروس می تواند باعث اسهال آبکی شدید، استفراغ و کم آبی بدن شود. در بعضی کودکان، شدت کم آبی می تواند به مراجعه فوری یا بستری نیاز داشته باشد.

برای این واکسن محدودیت سنی اهمیت دارد. اگر نوبت واکسن کودک عقب افتاده، مراجعه را بیشتر به تاخیر نیندازید و زمان مناسب را از مرکز واکسیناسیون بپرسید.

تفاوت واکسن دو ماهگی و چهار ماهگی

بخش زیادی از واکسن های دو ماهگی و چهار ماهگی مشترک هستند. پنج گانه، فلج اطفال خوراکی، روتاویروس و پنوموکوک در هر دو نوبت دیده می شوند.

در چهار ماهگی، فلج اطفال تزریقی نیز در برنامه قرار می گیرد. بنابراین این نوبت فقط تکرار ساده واکسن دو ماهگی نیست.

تکرار واکسن ها به این دلیل انجام می شود که یک دوز همیشه برای ایجاد ایمنی کافی نیست. دوزهای بعدی پاسخ سیستم ایمنی را تقویت می کنند.

دریافت چند واکسن در یک روز

تعداد واکسن های چهار ماهگی ممکن است در نگاه اول زیاد به نظر برسد. دریافت چند واکسن در یک مراجعه، بخشی از برنامه استاندارد واکسیناسیون کودکان است.

این کار به معنی وارد شدن فشار غیر عادی به سیستم ایمنی نوزاد نیست. برنامه واکسن طوری تنظیم شده است که کودک در زمان مناسب در برابر چند بیماری مهم محافظت شود.

واکسن ها را فقط به دلیل تعداد تزریق ها از هم جدا نکنید، مگر اینکه پزشک یا مرکز بهداشت برای شرایط خاص کودک توصیه دیگری داشته باشد.

واکسن چهار ماهگی نوزاد شاخص

زمان مناسب واکسن چهار ماهگی

برای تعیین زمان واکسن، تاریخ تولد کودک و اطلاعات کارت واکسیناسیون را ملاک قرار دهید. بهتر است این نوبت را بدون دلیل به تاخیر نیندازید.

تاخیر در بعضی واکسن ها، به ویژه روتاویروس، اهمیت بیشتری دارد؛ چون این واکسن محدودیت سنی دارد. اگر تاریخ دقیق مراجعه را نمی دانید، کارت واکسن را بررسی کنید یا با مرکز بهداشت تماس بگیرید.

اگر چند روز یا چند هفته از موعد گذشته است، تصور نکنید که همه واکسن ها باید دوباره از ابتدا انجام شوند. در بیشتر موارد، برنامه از همان نقطه ادامه پیدا می کند.

عقب افتادن واکسن های قبلی

اگر واکسن های دو ماهگی کامل انجام نشده اند، در چهار ماهگی بدون بررسی سوابق کودک مستقیما برنامه معمول را ادامه ندهید.

سن فعلی نوزاد، نوع واکسن های دریافت شده و فاصله میان دوزها مشخص می کند ادامه برنامه چگونه باشد. معمولا نیازی نیست همه واکسن ها از ابتدا تکرار شوند.

در مورد روتاویروس، پیگیری سریع تر اهمیت بیشتری دارد. اگر یک نوبت آن جا مانده است، در اولین فرصت وضعیت را بررسی کنید.

واکسن چهار ماهگی هنگام سرماخوردگی

سرماخوردگی خفیف معمولا به تنهایی دلیل کافی برای عقب انداختن واکسن نیست. اگر نوزاد فقط علائمی مانند آبریزش بینی خفیف دارد، ممکن است واکسیناسیون طبق برنامه انجام شود.

اگر کودک تب قابل توجه، بیماری متوسط یا شدید، اسهال شدید یا استفراغ دارد، قبل از واکسن وضعیت او را با پزشک یا کارکنان مرکز واکسیناسیون مطرح کنید.

خودتان فقط براساس وجود یک علامت خفیف واکسن را لغو نکنید. تصمیم نهایی بهتر است با توجه به وضعیت عمومی کودک گرفته شود.

اطلاعاتی که باید قبل از واکسن اعلام کنید

اگر نوزاد بعد از واکسن قبلی واکنش شدید یا غیر عادی داشته است، حتما آن را قبل از تزریق اعلام کنید. سابقه واکنش آلرژیک شدید، مشکلات مهم سیستم ایمنی و بیماری های خاص نیز باید مطرح شوند.

در مورد روتاویروس، سابقه درهم روی روده و بعضی نقص های شدید سیستم ایمنی اهمیت بیشتری دارند.

موضوعکاری که انجام دهید
واکنش شدید به واکسن قبلیقبل از تزریق به پزشک یا واکسیناتور اطلاع دهید
بیماری فعلی کودکشدت علائم و وجود تب را توضیح دهید
داروهای مصرفینام داروها را همراه داشته باشید
کارت واکسیناسیوندر هر مراجعه همراه خود ببرید

واکسن چهار ماهگی در نوزاد نارس

در بیشتر نوزادان نارس، برنامه واکسیناسیون براساس سن تقویمی واقعی کودک انجام می شود، نه سن اصلاح شده.

یعنی معمولا تعداد هفته هایی که نوزاد زودتر متولد شده است از سن واکسیناسیون کم نمی شود. اگر کودک شرایط پزشکی پیچیده، بستری طولانی یا بیماری زمینه ای دارد، برنامه او باید جداگانه بررسی شود.

برای نوزاد نارس هم واکسن را خودسرانه عقب نیندازید و زمان مناسب را با پزشک یا مرکز بهداشت هماهنگ کنید.

آماده کردن نوزاد قبل از واکسن

برای واکسیناسیون معمولا نیازی نیست نوزاد را ناشتا نگه دارید. برنامه شیر خوردن او را بدون دلیل تغییر ندهید.

کارت واکسن را همراه داشته باشید. اگر کودک داروی خاصی مصرف می کند، بیمار است یا بعد از واکسن قبلی واکنش غیر معمول داشته، این موارد را قبل از تزریق بگویید.

هنگام تزریق می توانید کودک را در آغوش بگیرید و با تماس نزدیک و صدای آرام به کاهش بی قراری او کمک کنید.

شیردهی و واکسن روتاویروس

برای دریافت واکسن روتاویروس لازم نیست شیردهی را قطع کنید. نوزاد می تواند قبل و بعد از واکسن طبق روال معمول شیر بخورد.

اگر کودک هنگام یا بعد از دریافت واکسن مقداری از آن را تف کرد یا بالا آورد، خودتان برای تکرار دوز تصمیم نگیرید. همان لحظه موضوع را به واکسیناتور اطلاع دهید.

در بیشتر موارد، برنامه دوزهای بعدی طبق زمان بندی معمول ادامه پیدا می کند.

کاهش درد و بی قراری هنگام واکسن

گریه هنگام تزریق طبیعی است. کودک را در آغوش بگیرید، با او آرام صحبت کنید و تماس نزدیک داشته باشید.

در صورت امکان، شیردهی هم می تواند به آرام شدن بعضی شیرخواران کمک کند. تماس پوست با پوست نیز برای کاهش ناراحتی مفید است.

درد کوتاه مدت واکسن معمولا خیلی زود کمتر می شود. فقط به دلیل ترس از گریه یا ناراحتی موقت، واکسن را عقب نیندازید.

عوارض معمول واکسن چهار ماهگی

بعد از واکسن ممکن است نوزاد کمی تب، بی قراری، خواب آلودگی، کاهش اشتها یا درد در محل تزریق داشته باشد.

قرمزی و تورم خفیف محل تزریق هم ممکن است دیده شود. بعد از واکسن روتاویروس نیز بعضی کودکان برای مدت کوتاهی اسهال خفیف، استفراغ یا بی قراری دارند.

این واکنش ها معمولا خفیف و موقت هستند. اگر شدت علائم زیاد شد یا وضعیت کودک با حالت معمول او تفاوت واضحی داشت، بهتر است برای بررسی پزشکی اقدام کنید.

واکسن چهار ماهگی نوزاد شاخص

“At 4 months of age, your baby receives the following vaccines to develop immunity from potentially harmful diseases.”

ترجمه: در چهار ماهگی، نوزاد شما واکسن های مشخص شده برای این سن را دریافت می کند تا در برابر بیماری های بالقوه خطرناک ایمنی ایجاد شود.

CDC

تب بعد از واکسن چهار ماهگی

اگر کودک بعد از واکسن تب دارد، شیردهی را ادامه دهید و لباس بیش از حد گرم به او نپوشانید.

برای استفاده از تب بر یا مسکن، مقدار دارو باید براساس وزن کودک تعیین شود. از دوزی که برای کودک دیگری استفاده شده یا از قبل در ذهن دارید استفاده نکنید.

قبل از واکسن هم برای پیشگیری از تب، بدون توصیه پزشک به نوزاد دارو ندهید. در نوزادان زیر شش ماه، انتخاب نوع دارو و مقدار آن اهمیت بیشتری دارد.

درد، قرمزی و تورم محل تزریق

حساسیت، قرمزی یا تورم خفیف محل تزریق می تواند بخشی از واکنش طبیعی بدن باشد.

برای کاهش ناراحتی، یک پارچه تمیز، خنک و مرطوب روی محل قرار دهید. محل تزریق را فشار ندهید و آن را مکرر دستکاری نکنید.

اگر تورم به شکل قابل توجه بیشتر شد، بخش بزرگی از دست یا پا را درگیر کرد یا با علائم غیر عادی دیگری همراه بود، کودک را برای بررسی پزشکی ببرید.

علائم مهم بعد از واکسن روتاویروس

یکی از عوارض بسیار نادر اما مهم واکسن روتاویروس، درهم روی روده است. احتمال بروز آن کم است، اما شناخت علائم آن اهمیت دارد.

گریه شدید و دوره ای، درد شکم، جمع کردن پاها به سمت شکم، استفراغ مکرر، خون در مدفوع یا بی حالی غیر عادی را جدی بگیرید.

اگر این علائم را مشاهده کردید، منتظر برطرف شدن خود به خود آنها نمانید و برای ارزیابی پزشکی فوری اقدام کنید.

علائم هشدار بعد از واکسن چهار ماهگی

بیشتر نوزادان بعد از واکسن فقط علائم خفیف دارند، اما بعضی نشانه ها نیاز به بررسی سریع دارند.

علامتاقدام مناسب
مشکل تنفسی یا تورم صورت و گلوفورا برای دریافت مراقبت پزشکی اقدام کنید
تشنج یا کاهش هوشیاریارزیابی اورژانسی لازم است
استفراغ مکرر یا خون در مدفوعکودک باید سریع بررسی شود
درد شدید و دوره ای شکمبه ویژه بعد از روتاویروس، آن را جدی بگیرید
بی حالی شدید یا رفتار غیر معمولبا پزشک تماس بگیرید یا مراجعه کنید

هر علامت شدید را خودکار به واکسن نسبت ندهید. ممکن است بیماری دیگری هم زمان شروع شده باشد و نیاز به بررسی جداگانه داشته باشد.

چه زمانی برای بررسی تخصصی مراجعه کنید؟

اگر تب یا بی قراری کودک غیر عادی است، علائم هشدار مشاهده می کنید یا درباره وضعیت نوزاد بعد از واکسن مطمئن نیستید، بهتر است ارزیابی پزشکی را به تاخیر نیندازید.

برای بررسی وضعیت نوزاد، عوارض غیر معمول پس از واکسیناسیون یا دریافت راهنمایی تخصصی می توانید به بیمارستان تخصصی پارسا مراجعه کنید. به ویژه اگر کودک سابقه بیماری زمینه ای، تولد نارس یا واکنش شدید به واکسن قبلی دارد، بررسی دقیق تر می تواند به تصمیم گیری مطمئن تر کمک کند.

پیگیری نوبت بعدی واکسیناسیون

بعد از انجام واکسن چهار ماهگی، کارت واکسیناسیون را بررسی کنید و مطمئن شوید همه واکسن های دریافت شده در آن ثبت شده اند.

تاریخ نوبت بعدی را همان زمان یادداشت کنید. بخشی از واکسن های این نوبت در ماه های بعد هم تکرار می شوند و تاخیر غیر ضروری می تواند برنامه ایمن سازی کودک را عقب بیندازد.

اگر یکی از دوزها انجام نشد یا کودک به هر دلیل نتوانست طبق برنامه واکسن بزند، خودتان برنامه جدید تعیین نکنید. برای مشخص شدن زمان مناسب دوزهای بعدی با مرکز بهداشت یا پزشک هماهنگ کنید.

5/5 - (1 امتیاز)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید
بستن
دکمه بازگشت به بالا