سینوزیت چیست؟ + انواع، علت و علائم سینوزیت
تأیید از پزشک متخصص بیمارستان پارسا
محتوای این مقاله صرفا برای افزایش آگاهی شماست. قبل از هرگونه اقدام، جهت درمان از پزشکان بیمارستان پارسا مشاوره بگیرید.
تا به حال سردردی کلافه کننده همراه با فشار در صورتتان را تجربه کردهاید؟ شاید فکر کنید یک سرماخوردگی ساده است، اما ممکن است پای سینوزیت در میان باشد. در ادامه بررسی می کنیم که سینوزیت چیست، چه انواعی دارد و علائم و دلایل آن کدامند تا بتوانید بهتر از سلامتی خود مراقبت کنید.
برای دریافت خدمات تخصصی و مشاوره، میتوانید با پزشکان متخصص بیمارستان پارسا مراجعه کرده و با تکمیل فرم زیر، روند درمانی خود را آغاز کنید.
| سینوزیت و مدیریت آن | |
| ۱. انواع سینوزیت |
– حاد: علائم کمتر از ۴ هفته، معمولاً ویروسی – تحت حاد: علائم ۴-۱۲ هفته – مزمن: علائم بیش از ۱۲ هفته، اغلب باکتریایی – حاد عودکننده: ۴+ بار در سال، هر بار کمتر از ۲ هفته – باکتریایی/ویروسی: ویروسی (سرماخوردگی) یا باکتریایی (عفونت ثانویه) – قارچی: جدی، در افراد با ایمنی ضعیف |
| ۲. تشخیص سینوزیت |
– معاینه: پرسوجو، لمس سینوسها، بررسی التهاب بینی – آندوسکوپی بینی: مشاهده داخل بینی و سینوسها با دوربین – سیتی اسکن: تشخیص دقیق، رد سایر بیماریها |
| ۳. علائم سینوزیت |
– ترشح خلط از حلق – آبریزش بینی (ترشحات غلیظ زرد/سبز) – گرفتگی بینی – درد/فشار صورت (بینی، چشم، پیشانی) – درد دندان/گوش – تب خفیف – بوی بد دهان – سرفه (شبها شدیدتر) – سردرد، خستگی |
| ۴. درمان سینوزیت |
– خانگی: استراحت، مایعات، مسکن (پاراستامول، ایبوپروفن)، شستشو با سرم، دوری از آلرژن/دود – دارویی: اسپری استروئیدی، آنتیهیستامین (آلرژی)، آنتیبیوتیک (باکتریایی) – جراحی: آندوسکوپیک سینوس (FESS)، برداشتن بافت/استخوان یا بالون |
| ۵. عوارض سینوزیت |
– تبدیل به سینوزیت باکتریایی/مزمن – کاهش کیفیت زندگی (خواب، روابط اجتماعی) – عوارض چشمی (سلولیت، آبسه) – عوارض مغزی (مننژیت، آبسه مغزی) – عفونت استخوانی (استئومیلیت) – خستگی مزمن، افسردگی، کاهش بهرهوری – هزینههای درمانی بالا |
فهرست مطالب
انواع سینوزیت
سینوزیت بینی چیست؟ سینوزیت بینی که معمولاً به سادگی سینوزیت نامیده می شود، به التهاب یا تورم بافت پوشاننده سینوس ها اشاره دارد. سینوس ها حفره های پر از هوایی هستند که در استخوان های جمجمه، اطراف بینی، پیشانی و گونه ها قرار دارند. در این بخش، انواع سینوزیت را بر اساس مدت زمان درگیری (حاد، تحت حاد، مزمن یا عودکننده) و عامل ایجادکننده آن (باکتری، ویروس یا قارچ) بررسی می کنیم.
- سینوزیت حاد، تحت حاد، مزمن و عودکننده
- سینوزیت باکتریایی و ویروسی
- سینوزیت قارچی
در ادامه به بررسی دقیق تر هر کدام می پردازیم:
سینوزیت حاد، تحت حاد، مزمن و عودکننده
- سینوزیت حاد: در سینوزیت حاد، علائمی مانند گرفتگی بینی، ترشحات، درد یا احساس فشار در صورت و کاهش حس بویایی، کمتر از چهار هفته ادامه دارند. این نوع معمولاً به دلیل ویروس هایی مانند ویروس سرماخوردگی ایجاد می شود.
- سینوزیت تحت حاد: علائم سینوزیت تحت حاد بین ۴ تا ۱۲ هفته باقی می مانند.
- سینوزیت مزمن: اگر علائم سینوزیت حداقل ۱۲ هفته ادامه داشته باشند، به آن سینوزیت مزمن گفته می شود. عامل این نوع سینوزیت معمولاً باکتری ها هستند.
- سینوزیت حاد عودکننده: سینوزیت حاد عودکننده به مواردی گفته می شود که علائم آن ۴ بار یا بیشتر در طول یک سال بروز می کنند و هر دوره کمتر از دو هفته طول می کشد.
سینوزیت باکتریایی و ویروسی
بیشتر موارد سینوزیت توسط ویروس ها، مانند ویروس های عامل سرماخوردگی، ایجاد می شوند. باکتری ها هم می توانند سینوزیت ایجاد کنند یا اینکه بعد از ابتلا به سینوزیت ویروسی، باعث عفونت ثانویه شوند. اگر آبریزش بینی، گرفتگی بینی و درد صورت شما بعد از ده روز برطرف نشد، ممکن است سینوزیت شما از نوع باکتریایی باشد. گاهی ممکن است علائم شما ابتدا کمی بهتر شوند، اما دوباره برگردند و حتی شدیدتر از قبل باشند. سینوزیت باکتریایی معمولاً به خوبی به درمان با آنتی بیوتیک ها و داروهای رفع کننده گرفتگی بینی (ضداحتقان) پاسخ می دهد.
سینوزیت قارچی
سینوزیت قارچی (عفونتی که عامل آن قارچ است) معمولاً جدی تر از انواع دیگر سینوزیت به شمار می رود. این نوع سینوزیت بیشتر در افرادی دیده می شود که سیستم ایمنی بدنشان ضعیف است.
اگر در گوشتان احساس درد میکنید پیشنهاد میکنیم مقاله سی تی اسکن گوش برای چیست را بخوانید تا با یکی از روش های تشخیص علت آشنا شوید.
Sinusitis is an inflammation of the membranes lining the air-filled spaces around the nose (paranasal sinuses) and the nose itself. It is also known as ‘rhinosinusitis.
سینوزیت التهاب لایه های پوشاننده فضاهای پر از هوا اطراف بینی (سینوس های پارانازال) و خود بینی است. به آن رینوسینوزیت نیز گفته می شود.
نقل قول از ncbi.nlm.nih.gov
تشخیص سینوزیت
تشخیص سینوزیت از سه راه زیر امکان پذیر است:
- معاینه
- آندوسکوپی بینی
- سی تی اسکن
در ادامه به بررسی دقیق تر هر کدام می پردازیم:
معاینه
- برای تشخیص، پزشک عمومی ابتدا درباره علائم از شما سوالاتی می پرسد و سپس معاینه تان می کند.
- او با لمس کردن نواحی سینوس ها، حساسیت احتمالی را بررسی می کند.
- ممکن است داخل بینی شما را معاینه کند تا نشانه هایی از التهاب یا گرفتگی (انسداد) را جستجو کند.
- معمولاً برای تشخیص سینوزیت توسط پزشک عمومی، نیازی به انجام آزمایش های بیشتر نیست.
- از آنجایی که علائم سینوزیت ممکن است با علائم بیماری های دیگر (مانند آلرژی یا مشکلات دندانی) شباهت داشته باشد، پزشک عمومی شما احتمال وجود این موارد را نیز بررسی خواهد کرد.
آندوسکوپی بینی
- متخصص گوش، حلق و بینی ممکن است آزمایشی به نام «آندوسکوپی بینی» را توصیه کند.
- در این روش، یک لوله باریک و انعطاف پذیر که سر آن دوربین کوچکی قرار دارد (اندوسکوپ)، وارد بینی می شود.
- این کار به پزشک کمک می کند تا داخل بینی و سینوس ها را ببیند و هرگونه گرفتگی یا مشکل دیگری را تشخیص دهد. پزشک معالج توضیحات کامل تری را درباره این آزمایش به شما خواهد داد.
سی تی اسکن
- پزشک همچنین ممکن است آزمایش های دیگری مانند سی تی اسکن را لازم بداند.
- این آزمایش ها به تشخیص دقیق تر سینوزیت و رد کردن سایر بیماری های احتمالی کمک می کنند.
نوبت گیری از پزشکان گوش و حلق و بینی
با رزرو نوبت از منوی زیر میتوانید درمان سینوزیت خود را با پزشک متخصص بیمارستان پارسا آغاز کنید.
مقاله پیشنهادی:
بهترین کلینیک گوش و حلق و بینی در جنوب تهران
علائم سینوزیت
علائم رایج سینوزیت (عفونت سینوس ها) عبارتند از:
- ترشح خلط از پشت حلق.
- آبریزش بینی با ترشحات غلیظ زرد یا سبز.
- گرفتگی یا کیپ شدن بینی.
- احساس فشار یا درد در صورت (به ویژه اطراف بینی، چشم ها و پیشانی) که ممکن است با حرکت سر یا خم شدن تشدید شود.
- احساس فشار یا درد در دندان ها.
- احساس فشار یا درد در گوش.
- تب (معمولا خفیف).
- بوی بد دهان یا احساس طعم ناخوشایند در دهان.
- سرفه (ممکن است شب ها بدتر شود).
- سردرد.
- احساس خستگی یا بی حالی.
درمان سینوزیت
درمان سینوزیت می تواند به یکی از سه روش زیر انجام شود:
- درمان خانگی سینوزیت
- درمان دارویی سینوزیت
- جراحی سینوزیت
در ادامه به بررسی دقیق تر هر یک از این درمان ها می پردازیم:
درمان خانگی سینوزیت
در موارد سینوزیت خفیف، اغلب می توانید بدون نیاز به مراجعه به پزشک، با رعایت نکات زیر به بهبودی خود کمک کنید:
- استراحت کافی داشته باشید.
- مایعات فراوان بنوشید.
- برای تسکین درد از مسکن های بدون نسخه مانند پاراستامول یا ایبوپروفن استفاده کنید (توجه: به کودکان زیر ۱۶ سال آسپرین ندهید).
- از عوامل حساسیت زا (آلرژن ها) دوری کنید.
- سیگار نکشید و از دود سیگار دوری کنید.
- بینی خود را با محلول آب نمک (سرم شستشو) تمیز کنید.
- اسپری یا قطره بینی ضداحتقان (برای رفع گرفتگی بینی). (توجه: داروهای ضداحتقان برای کودکان زیر ۶ سال مناسب نیستند).
- اسپری یا محلول های آب نمک (سرم) برای شستشو و مرطوب کردن بینی.
درمان دارویی سینوزیت
اگر پزشک عمومی لازم بداند که سینوزیت شما به درمان دارویی نیاز دارد، ممکن است یکی از داروهای زیر را تجویز نماید:
- اسپری یا قطره بینی استروئیدی (کورتون) برای کاهش التهاب و تورم سینوس ها. ممکن است نیاز باشد این داروها را برای چند ماه استفاده کنید.
- داروهای آنتی هیستامین، در صورتی که آلرژی عامل سینوزیت شما باشد.
- آنتی بیوتیک ها به ندرت برای سینوزیت تجویز می شوند، زیرا عامل بیشتر سینوزیت ها ویروس است، نه باکتری. معمولاً تنها در موارد مشکوک به عفونت باکتریایی، آنتی بیوتیک تجویز می گردد.
جراحی سینوزیت
جراحی رایج برای درمان سینوزیت مزمن، «جراحی عملکردی آندوسکوپیک سینوس» یا FESS نام دارد.
این جراحی با بیهوشی عمومی در کلینیک گوش و حلق و بینی انجام می شود (یعنی در طول جراحی شما کاملاً بیهوش هستید).
هدف از این جراحی، باز کردن مسیر تخلیه سینوس ها است که جراح می تواند این کار را به یکی از دو روش زیر انجام دهد:
- برداشتن بافت های اضافه یا استخوان های کوچکی که باعث انسداد شده اند.
- استفاده از یک بالون کوچک برای باز کردن مجاری سینوسی (این روش کمتر تهاجمی است). بالون پس از باز کردن مجرا، خارج می شود.
The symptoms of chronic sinusitis last at least 12 weeks… Common symptoms include thick, discolored nasal mucus, postnasal drip, nasal congestion that makes it hard to breathe, facial pain or pressure, and reduced sense of smell.
علائم سینوزیت مزمن دستکم ۱۲ هفته طول میکشد… علائم شایع شامل ترشحات غلیظ و تغییر رنگداده از بینی، ریزش ترشحات به پشت گلو، گرفتگی بینی که تنفس را سخت میکند، درد یا فشار صورت و کاهش حس بویایی است.
نقل قول از mayoclinic
مقاله پیشنهادی:
بهترین مراکز شنوایی سنجی تهران
عوارض سینوزیت
سینوزیت، به خصوص اگر مزمن یا شدید باشد، می تواند منجر به عوارضی شود، از جمله:
- تبدیل سینوزیت ویروسی به سینوزیت حاد باکتریایی.
- تبدیل سینوزیت حاد یا تحت حاد به سینوزیت مزمن.
- کاهش کیفیت زندگی.
- عوارض چشمی (اربیتال): گسترش عفونت به ناحیه چشم، مانند سلولیت اطراف چشم (پره سپتال و اربیتال) و ایجاد آبسه در ناحیه کاسه چشم (زیر پریوست یا اربیتال).
- عوارض درون جمجمه ای: گسترش عفونت به مغز یا پرده های آن، مانند آبسه (اپیدورال، ساب دورال، مغزی)، التهاب بافت مغز (سربریت) یا التهاب پرده های مغز (مننژیت).
- عوارض استخوانی: عفونت استخوان های اطراف سینوس (استئومیلیت)، مانند عفونت استخوان پیشانی که منجر به تورم می شود (تومور پف دار پات).
- مشکلات فراتر از سینوس ها: مانند اختلالات خواب، خستگی مزمن، مشکلات جنسی، اضطراب و افسردگی.
- تأثیر بر کار و فعالیت: مانند از دست دادن روزهای کاری و کاهش کارایی و بهره وری در محیط کار.
- مشکلات در روابط اجتماعی: کاهش مشارکت در فعالیت های اجتماعی.
- هزینه های درمانی بالا: نیاز به مراجعات مکرر پزشکی و مصرف دارو که هزینه بر است.
- بیماری های مزمن: جالب است بدانید که بر اساس ارزیابی ها، کیفیت زندگی افراد مبتلا به سینوزیت مزمن حتی از مبتلایان به برخی دیگر از بیماری های مزمن مانند آنژین صدری، نارسایی قلبی، آسم و بیماری مزمن انسدادی ریه (COPD) نیز پایین تر گزارش شده است.
سوالات متداول
سینوزیت چیست؟
سینوزیت التهاب یا عفونت سینوس هاست که باعث گرفتگی بینی، ترشح، درد صورت و کاهش بویایی میشود.
آیا سینوزیت مسری است؟
خیر. خود سینوزیت مسری نیست، اما اگر بهدنبال سرماخوردگی یا آنفلوآنزا ایجاد شده باشد، ویروس عامل بیماری میتواند منتقل شود.
سینوزیت چقدر طول میکشد؟
- حاد: معمولاً ۷ تا ۱۰ روز
- مزمن: بیش از ۱۲ هفته ادامه دارد
تفاوت سینوزیت حاد و مزمن چیست؟
تفاوت اصلی در مدت زمان علائم است؛ حاد کوتاهمدت و مزمن طولانیمدت و عودکننده است.
از کجا بفهمم سرماخوردگی است یا سینوزیت؟
اگر علائم بیش از چند روز طول بکشد و با درد یا فشار صورت، ترشحات غلیظ و کاهش بویایی همراه باشد، احتمال سینوزیت بیشتر است.
آیا برای سینوزیت آنتیبیوتیک لازم است؟
در بیشتر موارد خیر. اغلب سینوزیتها ویروسیاند.
آنتیبیوتیک فقط زمانی توصیه میشود که:
- علائم بیش از ۱۰ روز بدون بهبود باقی بماند
- یا علائم شدید (تب بالا، درد شدید صورت) وجود داشته باشد
بهترین درمانهای خانگی سینوزیت چیست؟
- شستوشوی بینی با سرم یا محلول سالین
- بخور یا دوش آب گرم
- کمپرس گرم روی صورت
- مصرف مایعات کافی
شستوشوی بینی امن است؟ با چه آبی؟
بله، اگر درست انجام شود.
حتماً از آب مقطر، آب استریل یا آب جوشیده و سردشده استفاده کنید.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
- اگر علائم بعد از ۱۰ روز بهتر نشد
- اگر بدتر شد یا دوباره عود کرد
- اگر تورم اطراف چشم، تب بالا یا درد شدید داشتید
آیا سینوزیت خطرناک است؟
در اغلب موارد خیر، اما در صورت درمان نشدن میتواند به ندرت باعث عفونت اطراف چشم یا عوارض جدی تر شود.
کلام آخر
همانطور که دیدید، سینوزیت میتواند با علائم آزاردهندهای همراه باشد، اما خوشبختانه قابل تشخیص و درمان است. اگر این علائم را تجربه میکنید، به خاطر داشته باشید که تشخیص دقیق و شروع درمان مناسب، کلید بهبودی شماست. تیم متخصص گوش، حلق و بینی در بیمارستان پارسا آمادهاند تا با بهروزترین روشها به شما در درمان سینوزیت و بازگشت به زندگی عادی کمک کنند.
