
- عمل پروستات با توجه به علت بیماری انجام می شود؛ درمان بزرگی خوش خیم پروستات (BPH) با جراحی سرطان پروستات تفاوت دارد.
- رایج ترین روش های جراحی برای بزرگی پروستات شامل TURP، روش های لیزری مانند HoLEP و در موارد خاص عمل باز است.
- در سرطان پروستات، پروستاتکتومی رادیکال با هدف برداشتن کامل غده پروستات و بافت های اطراف انجام می شود.
- انتخاب روش عمل به عواملی مانند اندازه پروستات، شدت علائم، سن، وضعیت سلامت عمومی و تشخیص پزشک بستگی دارد.
- دوره نقاهت، مدت بستری و احتمال عوارض بعد از عمل برای هر روش متفاوت است و باید قبل از جراحی درباره آن آگاهی داشته باشید.
مطلب پزشکی زیر را خلاصه بخوانید
خلاصه مطالب
- 1. عمل پروستات چیست و در چه شرایطی انجام می شود
- 2. انواع عمل پروستات
- 3. روش های جراحی پروستات
- 4. چه زمانی پزشک عمل پروستات را پیشنهاد می کند
- 5. مراحل انجام عمل پروستات چگونه است؟
- 6. دوران نقاهت بعد از عمل پروستات
- 7. عوارض و خطرات احتمالی عمل پروستات
- 8. تاثیر عمل پروستات بر زندگی و عملکرد جنسی
- 9. انتخاب بهترین روش عمل پروستات به چه عواملی بستگی دارد؟
عمل پروستات چیست و در چه شرایطی انجام می شود
عمل پروستات به مجموعه ای از جراحی ها گفته می شود که برای درمان مشکلات مختلف غده پروستات انجام می شوند. این جراحی ممکن است برای کاهش علائم ناشی از بزرگی خوش خیم پروستات یا درمان سرطان پروستات مورد استفاده قرار گیرد.
پروستات در اطراف مجرای ادراری قرار دارد. با بزرگ شدن این غده، مسیر خروج ادرار می تواند تنگ شود و مشکلاتی مانند کاهش فشار ادرار، تکرر ادرار، بیدار شدن در شب برای ادرار کردن و تخلیه ناقص مثانه ایجاد شود.
در سرطان پروستات، هدف جراحی معمولا برداشتن کامل غده پروستات و برخی بافت های اطراف آن است؛ اما در بزرگی خوش خیم پروستات معمولا بخش داخلی و انسداد ایجاد کننده برداشته می شود تا جریان ادرار بهتر شود.
| نوع مشکل | هدف جراحی | میزان برداشت بافت |
| بزرگی خوش خیم پروستات (BPH) | رفع انسداد مسیر ادرار و کاهش علائم | معمولا بخش داخلی پروستات |
| سرطان پروستات | کنترل یا درمان سرطان | کل پروستات و گاهی بافت های اطراف |
همچنین بخوانید:اورولوژی چیست و اورولوژیست کیست؟ + تشخیص در اورولوژیانواع عمل پروستات
عمل پروستات برای بزرگی خوش خیم پروستات (BPH)
بزرگی خوش خیم پروستات یک بیماری غیرسرطانی است که بیشتر با افزایش سن دیده می شود. وقتی داروها نتوانند علائم را کنترل کنند یا انسداد ادراری ایجاد شود، پزشک ممکن است جراحی را پیشنهاد دهد.
در این نوع عمل، معمولا تمام پروستات برداشته نمی شود. هدف، خارج کردن قسمت هایی است که باعث فشار روی مجرای ادرار شده اند.
- احتباس ادرار و ناتوانی در تخلیه مثانه.
- عفونت های تکرارشونده ادراری.
- وجود خون در ادرار به دلیل بزرگی پروستات.
- آسیب تدریجی به عملکرد مثانه.
عمل برداشتن کامل پروستات برای سرطان پروستات (پروستاتکتومی رادیکال)
پروستاتکتومی رادیکال جراحی ای است که در آن کل غده پروستات برداشته می شود. این روش بیشتر برای سرطان هایی استفاده می شود که هنوز به خارج از محدوده پروستات گسترش پیدا نکرده اند یا پزشک آن را گزینه مناسب درمانی می داند.
در برخی شرایط، غدد لنفاوی نزدیک پروستات نیز بررسی یا خارج می شوند. تصمیم درباره انجام این کار به مرحله سرطان و شرایط بیمار بستگی دارد.
تفاوت عمل ساده پروستات و پروستاتکتومی رادیکال
| ویژگی | عمل ساده پروستات | پروستاتکتومی رادیکال |
| کاربرد اصلی | بزرگی خوش خیم پروستات | سرطان پروستات |
| بافت برداشته شده | بخش داخلی پروستات | کل غده پروستات و گاهی بافت اطراف |
| هدف | بهبود جریان ادرار | درمان یا کنترل سرطان |
روش های جراحی پروستات
عمل تراشیدن پروستات از طریق مجرا (TURP)
در روش TURP، جراح بدون ایجاد برش روی پوست، از طریق مجرای ادرار وارد پروستات می شود و بخش های اضافی بافت را خارج می کند. این روش یکی از درمان های شناخته شده برای بزرگی خوش خیم پروستات است.
معمولا این عمل با بیهوشی عمومی یا بی حسی نخاعی انجام می شود و زمان انجام آن در بسیاری از موارد حدود ۴۵ تا ۶۰ دقیقه است. پس از جراحی، سوند ادراری برای مدتی کوتاه قرار داده می شود تا خروج ادرار و کنترل خونریزی بهتر انجام شود.
عمل پروستات با لیزر (HoLEP و روش های لیزری)
در روش های لیزری، از انرژی لیزر برای برداشتن یا تبخیر بافت اضافی پروستات استفاده می شود. HoLEP یکی از روش های پیشرفته است که در آن بافت بزرگ شده پروستات از قسمت اصلی غده جدا و خارج می شود.
این روش برای برخی بیماران با پروستات های بزرگ نیز قابل استفاده است، اما انتخاب آن به شرایط فرد، تجهیزات مرکز درمانی و تجربه جراح بستگی دارد.
مدت انجام HoLEP معمولا حدود ۱ تا ۲ ساعت است و بسیاری از بیماران طی ۱ تا چند روز پس از عمل از بیمارستان ترخیص می شوند.
عمل پروستات به روش باز
عمل باز پروستات بیشتر در مواردی انجام می شود که پروستات بسیار بزرگ باشد یا روش های کم تهاجمی برای بیمار مناسب نباشند. در این روش، جراح از طریق برش جراحی به پروستات دسترسی پیدا می کند.
به دلیل ایجاد برش بزرگ تر، معمولا دوره بهبودی آن نسبت به روش های اندوسکوپی طولانی تر است. پزشک با بررسی اندازه پروستات و شرایط بیمار درباره مناسب بودن این روش تصمیم می گیرد.
عمل لاپاراسکوپی و رباتیک پروستات
در جراحی لاپاراسکوپی و رباتیک، جراح از چند برش کوچک و ابزارهای مخصوص استفاده می کند. در نوع رباتیک، حرکات دقیق ابزارها توسط سیستم رباتیک و تحت کنترل جراح انجام می شود.
این روش ها بیشتر در پروستاتکتومی رادیکال برای سرطان پروستات کاربرد دارند و می توانند به کاهش اندازه برش و کوتاه شدن دوره بهبودی در برخی بیماران کمک کنند. با این حال، نتیجه عمل به مهارت جراح و شرایط بیمار وابسته است.
همچنین بخوانید:عمل واریکوسل چیست؟ + انواع عمل واریکوسل و مراقبت هاچه زمانی پزشک عمل پروستات را پیشنهاد می کند
علائم و مشکلاتی که نیاز به جراحی دارند
وجود علائم خفیف همیشه به معنی نیاز به جراحی نیست. پزشک ابتدا شدت مشکل، پاسخ به داروها و وضعیت کلی بیمار را بررسی می کند.
- ناتوانی در دفع ادرار یا نیاز به سوندگذاری مکرر.
- کاهش شدید جریان ادرار و احساس باقی ماندن ادرار در مثانه.
- عفونت های مکرر ادراری.
- خونریزی مرتبط با بزرگی پروستات.
- ایجاد مشکلاتی در عملکرد کلیه به دلیل انسداد ادراری.
نقش اندازه پروستات و شدت علائم در انتخاب روش عمل
اندازه پروستات یکی از عوامل مهم در انتخاب روش جراحی است، اما تنها معیار تصمیم گیری نیست. ممکن است دو بیمار با اندازه مشابه پروستات، به دلیل تفاوت در سن، علائم، بیماری های زمینه ای و وضعیت مثانه، درمان متفاوتی دریافت کنند.
| عامل | تاثیر بر انتخاب روش |
| اندازه پروستات | پروستات های بزرگ ممکن است به روش های خاص مانند HoLEP یا عمل باز نیاز داشته باشند. |
| شدت علائم | انسداد شدید یا عوارض، احتمال نیاز به جراحی را بیشتر می کند. |
| سلامت عمومی | نوع بیهوشی و میزان تهاجمی بودن روش را تحت تاثیر قرار می دهد. |
“Prostatectomy is surgery to take out part or all of the prostate gland.”
ترجمه: پروستاتکتومی جراحی است که برای خارج کردن بخشی یا تمام غده پروستات انجام می شود.
به نقل از Mayo Clinic
مراحل انجام عمل پروستات چگونه است؟
آمادگی قبل از جراحی پروستات
قبل از عمل، پزشک معمولا آزمایش های لازم، بررسی سوابق بیماری، داروهای مصرفی و وضعیت قلبی و عمومی بیمار را ارزیابی می کند.
- انجام آزمایش خون و ادرار در صورت نیاز.
- بررسی داروهای رقیق کننده خون و تنظیم آن ها طبق نظر پزشک.
- رعایت دستورهای مربوط به ناشتا بودن قبل از جراحی.
- هماهنگی برای مراقبت در روزهای ابتدایی بعد از ترخیص.
روند جراحی و بیهوشی یا بی حسی
نوع بیهوشی به روش جراحی بستگی دارد. برخی جراحی ها با بیهوشی عمومی و برخی با بی حسی نخاعی انجام می شوند. تیم درمان قبل از عمل، روش مناسب را با توجه به شرایط بیمار انتخاب می کند.
پس از پایان جراحی، معمولا سوند ادراری برای کنترل خروج ادرار و کمک به ترمیم مسیر ادرار قرار داده می شود.
مراقبت های اولیه بعد از عمل
در روزهای اول پس از جراحی، کنترل درد، مصرف مایعات طبق توصیه پزشک، مراقبت از محل جراحی و توجه به علائم غیرطبیعی اهمیت دارد.
- تب، خونریزی شدید یا قطع شدن جریان ادرار نیاز به تماس با پزشک دارد.
- فعالیت سنگین باید تا زمان اجازه پزشک محدود شود.
- داروهای تجویز شده باید طبق برنامه مصرف شوند.
همچنین بخوانید:عمل انحراف بینی (سپتوپلاستی)دوران نقاهت بعد از عمل پروستات
مدت زمان بستری و خارج کردن سوند
مدت بستری به نوع جراحی بستگی دارد. در روش های کم تهاجمی مانند TURP یا برخی روش های لیزری، بسیاری از بیماران طی ۱ تا چند روز مرخص می شوند. زمان خارج کردن سوند نیز معمولا بین ۱ تا چند روز است، اما در بعضی افراد ممکن است طولانی تر شود.
بازگشت به فعالیت های روزمره بعد از جراحی
زمان بازگشت به کار و فعالیت های معمول به نوع عمل و شرایط بدنی فرد بستگی دارد. معمولا فعالیت های سبک زودتر از فعالیت های سنگین از سر گرفته می شوند.
- پیاده روی سبک معمولا در دوره ابتدایی توصیه می شود.
- بلند کردن اجسام سنگین باید تا زمان تایید پزشک به تعویق بیفتد.
- پیگیری های بعد از عمل برای بررسی روند بهبود ضروری است.
عوارض و خطرات احتمالی عمل پروستات
بی اختیاری ادرار بعد از عمل
تغییر موقت در کنترل ادرار ممکن است پس از برخی جراحی های پروستات رخ دهد. در بسیاری از بیماران این مشکل با گذشت زمان بهتر می شود، اما شدت و مدت آن به نوع عمل و شرایط فرد بستگی دارد.
مشکلات جنسی و اختلال نعوظ
تاثیر جراحی پروستات بر عملکرد جنسی به نوع جراحی مربوط است. در پروستاتکتومی رادیکال، احتمال اختلال نعوظ بیشتر است زیرا مسیرهای عصبی نزدیک پروستات ممکن است تحت تاثیر قرار گیرند. پزشک قبل از عمل درباره احتمال این عوارض و گزینه های کمک درمانی توضیح می دهد. :contentReference[oaicite:۶]{index=۶}
خونریزی، عفونت و سایر عوارض جراحی
مانند هر عمل جراحی، عمل پروستات نیز می تواند با خطراتی همراه باشد.
- خونریزی یا مشاهده خون در ادرار.
- عفونت ادراری.
- تنگی مجرای ادرار یا مشکلات مربوط به تخلیه ادرار.
- عوارض مربوط به بیهوشی در افراد خاص.
تاثیر عمل پروستات بر زندگی و عملکرد جنسی
بسیاری از نگرانی های بیماران مربوط به زندگی جنسی بعد از عمل است. تاثیر جراحی به نوع عمل بستگی دارد. در جراحی های مربوط به بزرگی خوش خیم پروستات، معمولا هدف حفظ کیفیت زندگی و بهبود ادرار است؛ اما برخی روش ها می توانند باعث تغییر در انزال شوند.
در جراحی سرطان پروستات، حفظ عملکرد جنسی به عواملی مانند سن، وضعیت نعوظ قبل از عمل، مرحله سرطان و امکان حفظ عصب ها بستگی دارد. پیگیری منظم و استفاده از روش های توانبخشی جنسی در صورت نیاز می تواند به بهبود شرایط کمک کند.
انتخاب بهترین روش عمل پروستات به چه عواملی بستگی دارد؟
بهترین روش عمل پروستات برای همه بیماران یکسان نیست. پزشک متخصص اورولوژی پس از بررسی شرایط فرد، مناسب ترین مسیر درمانی را پیشنهاد می کند.
- نوع بیماری؛ بزرگی خوش خیم پروستات یا سرطان.
- اندازه پروستات و میزان انسداد ادراری.
- سن و بیماری های زمینه ای مانند مشکلات قلبی یا دیابت.
- نتایج آزمایش ها و بررسی های تصویربرداری.
- تجربه جراح و امکانات مرکز درمانی.
اگر نیاز به بررسی تخصصی، ارزیابی علائم یا دریافت نوبت از پزشک متخصص اورولوژی دارید، می توانید برای مشاوره و پیگیری درمان به بخش مربوط در بیمارستان پارسا مراجعه کنید تا مسیر تشخیص و درمان بر اساس شرایط شخصی شما مشخص شود.

