عمل رینوپلاستی (جراحی بینی)
- رینوپلاستی جراحی تغییر شکل بینی است و می تواند با هدف زیبایی، بهبود تنفس یا هر دو انجام شود.
- روش جراحی ممکن است باز یا بسته باشد؛ هیچ کدام برای همه افراد بهتر نیست و انتخاب روش به آناتومی بینی و میزان اصلاح لازم بستگی دارد.
- بازگشت به کار معمولا حدود ۱ تا ۲ هفته زمان می برد؛ ورزش و فعالیت سنگین اغلب دیرتر شروع می شود.
- ورم واضح طی چند هفته کمتر می شود، اما ورم ظریف به ویژه در نوک بینی ممکن است ماه ها بماند و نتیجه نهایی اغلب حدود ۱۲ ماه بعد بهتر قابل قضاوت است.
- خونریزی، عفونت، مشکل تنفسی، بی حسی، اسکار، عدم تقارن و نیاز به جراحی ترمیمی از عوارض احتمالی هستند.
مطلب پزشکی زیر را خلاصه بخوانید
عمل رینوپلاستی چیست و چه مشکلاتی را اصلاح می کند؟
عمل رینوپلاستی برای تغییر اندازه، فرم یا تناسب بینی انجام می شود. جراح می تواند قوز پل بینی، پهنای استخوانی، افتادگی یا بزرگی نوک بینی، عدم تقارن، پهنی سوراخ ها و بعضی تغییرات ناشی از ضربه یا ناهنجاری مادرزادی را اصلاح کند.
اگر مشکل تنفس به ساختار بینی مربوط باشد، رینوپلاستی می تواند جنبه عملکردی هم داشته باشد. انحراف تیغه بینی یا تنگی مسیر هوا ممکن است هم زمان بررسی شود. هدف، رسیدن به فرم متناسب با صورت همراه با حفظ یا بهبود تنفس است؛ تقارن صددرصدی را نمی توان تضمین کرد.
همچنین بخوانید:عمل لوزهچه کسانی کاندید مناسب رینوپلاستی هستند؟
سلامت عمومی، رشد کامل صورت، کیفیت پوست و غضروف، سابقه ضربه یا جراحی و انتظار واقع بینانه از نتیجه در انتخاب کاندید اهمیت دارند.
- رشد بینی و صورت باید تا حد زیادی کامل شده باشد. این زمان اغلب حدود ۱۵ تا ۱۶ سالگی در دختران و ۱۶ تا ۱۸ سالگی در پسران ذکر می شود، اما سن به تنهایی معیار کافی نیست.
- عفونت فعال، بیماری کنترل نشده یا اختلال خونریزی درمان نشده باید پیش از جراحی ارزیابی شود.
- سیگار و ویپ ترمیم را مختل می کنند؛ ترک مصرف قبل و بعد از عمل اهمیت دارد.
- هدف باید مشخص و واقع بینانه باشد، نه شبیه شدن دقیق به چهره فرد دیگر.
اگر گرفتگی بینی، تنفس دهانی، شکستگی یا جراحی قبلی دارید، آن را در جلسه ارزیابی مطرح کنید. برای بررسی شرایط و انتخاب مسیر مراجعه می توانید از نوبت دهی بیمارستان پارسا برای ارزیابی پزشکی استفاده کنید.
انواع عمل رینوپلاستی
نوع رینوپلاستی بر اساس محل برش و هدف جراحی مشخص می شود و یک عمل ممکن است هم زمان زیبایی و عملکردی باشد.
رینوپلاستی باز
در روش باز، علاوه بر برش های داخل بینی، برش کوچکی روی کلوملا یعنی پوست میان دو سوراخ بینی ایجاد می شود. دید مستقیم بیشتر برای اصلاحات پیچیده، تغییرات نوک بینی، پیوند غضروف یا جراحی ترمیمی مزیت مهم این روش است.
رینوپلاستی بسته
در روش بسته، برش ها داخل سوراخ های بینی قرار می گیرند و اسکار خارجی روی کلوملا ایجاد نمی شود. این روش برای بعضی اصلاحات محدود یا متوسط مناسب است، اما دسترسی جراح از روش باز کمتر خواهد بود.
رینوپلاستی عملکردی و سپتورینوپلاستی
هدف رینوپلاستی عملکردی بهبود مسیر تنفس است. اگر تیغه بینی هم نیاز به اصلاح داشته باشد، جراح ممکن است سپتورینوپلاستی انجام دهد؛ یعنی اصلاح سپتوم و ساختار خارجی بینی در یک برنامه جراحی.
رینوپلاستی ترمیمی
رینوپلاستی ترمیمی پس از جراحی قبلی انجام می شود؛ مثلا وقتی مشکل تنفسی باقی مانده یا ساختار بینی نیاز به بازسازی دارد. این جراحی معمولا پیچیده تر است و گاهی به غضروف تیغه بینی، گوش یا دنده نیاز دارد.
همچنین بخوانید:عمل انحراف بینی (سپتوپلاستی)تفاوت رینوپلاستی باز و بسته
| معیار | باز | بسته |
| برش | داخل بینی و روی کلوملا | فقط داخل بینی |
| دید جراح | بیشتر | محدودتر |
| کاربرد رایج | اصلاحات پیچیده و ترمیمی | اصلاحات انتخاب شده و کم پیچیده تر |
| اسکار خارجی | اسکار کوچک ممکن است باقی بماند | ندارد |
| ورم نوک بینی | ممکن است بیشتر باشد | در بعضی افراد کمتر است |
انتخاب روش فقط بر اساس اسکار منطقی نیست. جراح باید روشی را انتخاب کند که کنترل کافی روی استخوان، غضروف و عملکرد تنفسی بدهد.
عمل رینوپلاستی چگونه انجام می شود؟
رینوپلاستی معمولا حدود ۱.۵ تا ۳ ساعت طول می کشد، اما جراحی پیچیده یا ترمیمی می تواند طولانی تر باشد. بسیاری از بیماران همان روز مرخص می شوند و بعضی افراد با توجه به شرایط پزشکی یا وسعت عمل یک شب تحت نظر می مانند.
بیهوشی و ایجاد برش
بسته به وسعت جراحی و شرایط فرد، بیهوشی عمومی یا در موارد انتخاب شده بی حسی موضعی همراه با آرام بخشی استفاده می شود. سپس جراح برش های لازم را به روش باز یا بسته ایجاد می کند.
اصلاح استخوان، غضروف و تیغه بینی
استخوان یا غضروف بر اساس طرح جراحی کم، جابه جا یا تقویت می شود. غضروف تیغه بینی معمولا منبع مناسبی برای پیوند است؛ در اصلاحات وسیع تر ممکن است از غضروف گوش یا دنده استفاده شود. اگر تیغه بینی منحرف باشد و تنفس را مختل کند، می توان آن را هم زمان اصلاح کرد.
حتی تغییر چند میلی متری در پل یا نوک بینی می تواند ظاهر صورت را تغییر دهد؛ به همین دلیل برنامه عمل باید بر پایه معاینه، عکس و تناسب کل صورت تنظیم شود.
بخیه، پانسمان و اسپلینت بینی
پس از شکل دهی، برش ها بخیه می شوند و معمولا اسپلینت خارجی حدود ۷ روز روی بینی می ماند. پانسمان یا اسپلینت داخل بینی بسته به تکنیک ممکن است حدود ۱ روز تا یک هفته باقی بماند. زمان برداشتن آنها را جراح تعیین می کند.
همچنین بخوانید:عمل پولیپ بینیآمادگی ها و مراقبت های قبل از عمل رینوپلاستی
سابقه انسداد بینی، خونریزی، شکستگی، جراحی قبلی، بیماری های زمینه ای، حساسیت دارویی و تمام داروها و مکمل های مصرفی را دقیق اعلام کنید. معاینه داخل و خارج بینی و ثبت عکس استاندارد نیز برای برنامه ریزی کاربرد دارد.
- آسپرین و ایبوپروفن می توانند خطر خونریزی را افزایش دهند. بعضی راهنماها پرهیز حدود ۲ هفته قبل و بعد از عمل را مطرح می کنند، اما قطع هر دارو باید فقط با نظر پزشک باشد. داروهای رقیق کننده خون را خودسرانه قطع نکنید.
- سیگار و ویپ روند ترمیم را کند می کنند؛ درباره زمان مناسب قطع مصرف با تیم درمان صحبت کنید.
- دستور ناشتایی پیش از بیهوشی را دقیقا رعایت کنید؛ مدت آن به نوع خوراکی و دستور متخصص بیهوشی بستگی دارد.
- برای ترخیص همراه داشته باشید و بهتر است شب اول فردی کنار شما باشد.
دوره نقاهت و مراقبت های بعد از رینوپلاستی
بخش قابل مشاهده نقاهت معمولا چند هفته است، اما ترمیم بینی ماه ها ادامه دارد. نوع پوست، وسعت جراحی و سابقه عمل قبلی سرعت کاهش ورم را تغییر می دهند.
مراقبت های هفته اول بعد از عمل
- هنگام استراحت سر را بالاتر از قفسه سینه نگه دارید.
- بینی را محکم فین نکنید و هنگام عطسه دهان را باز نگه دارید.
- به اسپلینت فشار وارد نکنید و پانسمان را طبق دستور تیم درمان تعویض کنید.
- از ضربه، خم شدن طولانی و فعالیت سنگین دوری کنید.
- داروهای تجویز شده را طبق نسخه مصرف کنید.
گرفتگی بینی، ترشح خونی کم و ورم اطراف چشم در روزهای اول ممکن است رخ دهد. خونریزی قابل توجه و ادامه دار، تب، درد رو به افزایش، ترشح بدبو یا بدتر شدن واضح تنفس نیاز به تماس سریع با تیم درمان دارد.
زمان بازگشت به کار و فعالیت های روزمره
بسیاری از افراد حدود ۱ تا ۲ هفته بعد به کار اداری یا دانشگاه برمی گردند. فعالیت سنگین و بلند کردن اجسام سنگین اغلب حدود ۴ تا ۶ هفته محدود می شود. اگر شغل شما خطر ضربه به صورت دارد، ممکن است زمان بیشتری لازم باشد.
عینک نیز نباید در دوره اولیه روی پل بینی فشار ایجاد کند؛ بعضی راهنماها حداقل ۴ هفته پرهیز از فشار مستقیم عینک را توصیه می کنند، اما مدت دقیق به نوع جراحی بستگی دارد.
روند کاهش ورم و زمان مشاهده نتیجه نهایی
کبودی اطراف چشم معمولا طی ۲ تا ۳ هفته کمتر می شود. برخی مراکز گزارش می کنند حدود ۹۰ درصد ورم تا حدود ۳ ماه کاهش می یابد، اما این عدد برای همه قابل تعمیم نیست. نوک بینی، پوست ضخیم و جراحی ترمیمی معمولا دیرتر به فرم پایدار می رسند.
برای قضاوت درباره نتیجه نهایی عجله نکنید. شکل بینی طی ۶ تا ۱۲ ماه تغییرات ظریف دارد و در بعضی افراد کامل شدن نتیجه تا ۱۲ تا ۱۸ ماه طول می کشد.
Rhinoplasty (RIE-no-plas-tee) is surgery that changes the shape of the nose.
رینوپلاستی جراحی ای است که شکل بینی را تغییر می دهد.
به نقل از “Mayo Clinic”
همچنین بخوانید:لیست بهترین کلینیک گوش و حلق و بینی در جنوب تهرانعوارض و خطرات احتمالی رینوپلاستی
رینوپلاستی یک جراحی واقعی با ریسک های عمومی بیهوشی و جراحی است. احتمال و شدت عوارض در افراد مختلف یکسان نیست.
- خونریزی، عفونت یا واکنش نامطلوب به داروهای بیهوشی
- گرفتگی یا دشواری تنفس از بینی
- بی حسی موقت یا گاهی ماندگار اطراف بینی
- اسکار، تغییر رنگ پوست، درد یا ورم طولانی
- عدم تقارن یا نتیجه ظاهری متفاوت از انتظار
- سوراخ شدن تیغه بینی، تغییر بویایی یا نیاز به جراحی مجدد
خطر دقیق را باید پیش از عمل بر اساس سابقه پزشکی و نوع جراحی با پزشک بررسی کنید. بعد از عمل نیز خونریزی شدید، تب، تنگی نفس یا درد رو به افزایش را نادیده نگیرید.
رینوپلاستی بینی گوشتی و استخوانی
اصطلاح های «بینی گوشتی» و «بینی استخوانی» در گفت و گوی روزمره رایج هستند، اما دسته بندی رسمی و دقیق پزشکی محسوب نمی شوند. ضخامت پوست، قدرت غضروف، پهنای استخوان و فرم نوک بینی جداگانه ارزیابی می شوند.
رینوپلاستی بینی گوشتی
در بینی هایی با پوست ضخیم، جزئیات غضروف زیر پوست کمتر دیده می شود و ورم می تواند طولانی تر بماند. در بسیاری از این بیماران، تقویت چارچوب غضروفی و ایجاد حمایت مناسب از نوک بینی اهمیت بیشتری از کوچک کردن افراطی دارد. نتیجه باید با توجه به ضخامت پوست و ظرفیت جمع شدن پوشش پوستی پیش بینی شود.
رینوپلاستی بینی استخوانی
در بینی با پوست نازک تر و برجستگی استخوانی واضح، اصلاح قوز یا پهنای استخوان می تواند تغییر مشخصی ایجاد کند. از طرف دیگر، پوست نازک ممکن است نامنظمی های کوچک زیر پوست را بیشتر نشان دهد؛ بنابراین ظرافت شکل دهی استخوان و غضروف اهمیت زیادی دارد.
| ویژگی | پوست ضخیم یا اصطلاحا گوشتی | پوست نازک تر یا اصطلاحا استخوانی |
| نمایش جزئیات غضروف | کمتر | بیشتر |
| ورم نوک بینی | ممکن است طولانی تر باشد | اغلب زودتر قابل ارزیابی است |
| نکته مهم جراحی | حمایت ساختاری و کنترل واقع بینانه فرم | اصلاح دقیق قوز و پرهیز از نامنظمی |
همچنین بخوانید:لیست مراکز شنوایی سنجی تهرانتفاوت رینوپلاستی و سپتوپلاستی
رینوپلاستی شکل خارجی بینی، عملکرد یا هر دو را هدف می گیرد. سپتوپلاستی مشخصا تیغه میانی بینی را صاف یا بازسازی می کند تا مسیر هوا بهتر شود و لزوما قرار نیست ظاهر بینی را تغییر دهد. اگر انحراف سپتوم همراه با مشکل فرم خارجی یا دریچه بینی باشد، ممکن است سپتورینوپلاستی انتخاب مناسب تری باشد.
ماندگاری نتایج و احتمال نیاز به رینوپلاستی ترمیمی
تغییرات ساختاری رینوپلاستی معمولا ماندگارند، اما بینی مانند سایر بخش های صورت با افزایش سن تغییر می کند و ضربه بعدی نیز می تواند نتیجه را عوض کند. نتیجه را نباید در هفته های اول قضاوت کرد، چون ورم می تواند فرم واقعی را پنهان کند.
نیاز به رینوپلاستی ترمیمی برای همه پیش نمی آید و درصد دقیق آن میان مطالعات و مراکز متفاوت است. اگر اصلاح مجدد فقط برای ظاهر مطرح باشد، معمولا بهتر است تا پایان بخش عمده ترمیم صبر شود. در بسیاری از منابع، فاصله حدود ۱۲ ماه پیش از جراحی مجدد پیشنهاد می شود؛ با این حال، مشکل تنفسی یا عارضه خاص ممکن است زمان بندی دیگری نیاز داشته باشد و تصمیم نهایی باید پس از معاینه گرفته شود.
