میگرن چشمی [انواع + علائم + علت + محرک + عوارض]

علائم میگرن چشمی

حالا که فهمیدیم میگرن چشمی چیست، بیایید نگاهی دقیق تر به علائمش بیندازیم. دانستن این علائم می تواند به شما کمک کند تا سریع تر آن ها را شناسایی کرده و اقدامات لازم را انجام دهید.

• علائم بینایی قلب و روح میگرن چشمی هستند و معمولاً اولین چیزی هستند که متوجه می شوید. این علائم می توانند واقعاً عجیب و گاهی ترسناک باشند، به خصوص اگر برای اولین بار تجربه شان می کنید.
• خطوط زیگزاگ درخشان شایع ترین علامت هستند. خیلی از افراد این ها را به عنوان fortification spectra توصیف می کنند – چون شکلشان شبیه دیوارهای قلعه های قدیمی است که زاویه دار و زیگزاگی هستند. این خطوط معمولاً نقره ای یا طلایی رنگ هستند و می درخشند.
• جرقه های نور یا scintillations مثل ستاره های ریز و درخشانی هستند که در میدان دید شما می درخشند. بعضی افراد می گویند مثل این است که به یک چراغ خیلی روشن نگاه کرده اید و حالا پس لرزش نورش را می بینید.
• لکه های کور یا scotoma نواحی ای از میدان دید شما هستند که موقتاً نمی توانید از آن ها چیزی ببینید. ممکن است متوجه شوید که نمی توانید صورت کسی را که مقابلتان ایستاده کاملاً ببینید، یا نمی توانید بخشی از متنی که می خوانید را ببینید.
• تاری دید یکی دیگر از علائم رایج است که همه چیز را مبهم و نامشخص نشان می دهد. ممکن است احساس کنید که عینکتان کثیف است یا چشم هایتان خسته شده اند.

علائم همراه (سردرد، تهوع، حساسیت به نور/صدا)

علائم بینایی معمولاً فقط بخشی از ماجرا هستند. بعد از اینکه علائم بینایی شروع می شوند – یا گاهی همزمان با آن ها – علائم دیگری نیز ممکن است ظاهر شوند که می توانند به همان اندازه آزاردهنده باشند.

• سردرد معمولاً بعد از علائم اورا شروع می شود، اگرچه همیشه اینطور نیست. این سردرد معمولاً یک طرفه است و حالت تپشی دارد – یعنی احساس می کنید قلبتان در سرتان می زند. در میگرن رتینال، سردرد معمولاً دقیقاً پشت چشم آسیب دیده احساس می شود.
• تهوع و استفراغ علائم رایج دیگری هستند که می توانند همراه با میگرن چشمی رخ دهند. بعضی افراد می گویند حالت تهوع گاهی بدتر از خود سردرد است.
• حساسیت شدید به نور (photophobia) و صدا (phonophobia) معمولاً همراه با حمله میگرن هستند. ممکن است احساس کنید که نور معمولی خیلی روشن است و حتی صداهای عادی مثل صحبت کردن افراد برایتان آزاردهنده باشد.

علائم دیگری که ممکن است تجربه کنید شامل موارد زیر هستند:

• سرگیجه یا از دست دادن تعادل
• احساس گزگز یا بی حسی در دست ها، پاها یا صورت
• مشکل در صحبت کردن یا پیدا کردن کلمات مناسب
• زنگ زدن گوش (tinnitus)

مدت زمان علائم و روند شروع/پایان

یکی از ویژگی های مهم میگرن چشمی که به تشخیص آن کمک می کند، مدت زمان و نحوه شروع و پایان علائم است. در اینجا جزئیات مهمی وجود دارد که می تواند به شما و پزشکتان در تشخیص کمک کند.

علائم میگرن چشمی معمولاً به تدریج شروع می شوند. ممکن است با یک نقطه کوچک نورانی یا یک لکه کوچک تار شروع شود و کم کم طی چند دقیقه بزرگ تر شود و گسترش پیدا کند. این شروع تدریجی یکی از نشانه های مهم است که میگرن را از مشکلات خطرناک تری مثل سکته متمایز می کند – چون در سکته علائم معمولاً ناگهانی و در عرض چند ثانیه ظاهر می شوند.

بازه های زمانی معمول در اورا و رتینال

برای میگرن با اورای بینایی، علائم معمولاً طی 5 تا 30 دقیقه به اوج خود می رسند و سپس کم کم محو می شوند. کل مدت زمان علائم بینایی معمولاً کمتر از 60 دقیقه است. اگرچه تحقیقات نشان می دهند که در برخی افراد – به خصوص در علائم غیربینایی مثل گزگز یا مشکلات گفتاری – اورا ممکن است بیش از یک ساعت طول بکشد.

برای میگرن رتینال، علائم بینایی معمولاً بین 5 تا 60 دقیقه طول می کشند. اغلب اوقات، علائم کوتاه تر از میگرن با اورا هستند و ممکن است ظرف 30 دقیقه یا حتی کمتر برطرف شوند.

سردرد – اگر رخ دهد – معمولاً در عرض یک ساعت بعد از شروع علائم بینایی آغاز می شود. در برخی موارد، سردرد همزمان با علائم بینایی شروع می شود.

علت ها و مکانیسم ایجاد میگرن چشمی

حالا که علائم را شناختیم، سوال مهم این است: چرا اصلاً این اتفاق می افتد؟ چه چیزی باعث می شود مغز یا چشم های ما این رفتار عجیب را نشان دهند؟ بیایید عمیق تر به مکانیسم های پشت پرده نگاه کنیم.

نقش تغییرات عصبی در مغز در اورای بینایی

در میگرن با اورای بینایی، مشکل اصلی در مغز شروع می شود، نه در چشم ها. پدیده ای که رخ می دهد را cortical spreading depression یا CSD می نامند. این اسم شاید پیچیده به نظر برسد، اما بیایید آن را ساده کنیم.

تصور کنید سطح مغزتان مثل یک دریاچه آرام است. حالا یک سنگ در آن می اندازید – موج هایی ایجاد می شود که به آرامی در سطح آب حرکت می کنند، درست است؟ CSD چیزی شبیه به این است، اما به جای آب، یک موج از تغییرات الکتریکی و شیمیایی است که به آرامی روی سطح مغز حرکت می کند.

این موج باعث می شود سلول های عصبی به طور موقت عملکردشان را تغییر دهند. وقتی این موج از قشر بینایی مغز عبور می کند – ناحیه ای که در پشت سر قرار دارد و مسئول پردازش اطلاعات بینایی است – سلول های عصبی پیام های اشتباه و غیرعادی تولید می کنند. نتیجه؟ شما چیزهایی می بینید که واقعاً وجود ندارند: خطوط زیگزاگ، نورهای چشمک زن، لکه های کور.

این موج معمولاً با سرعت 2 تا 3 میلی متر در دقیقه حرکت می کند. به همین دلیل است که علائم اورا به تدریج ظاهر می شوند و گسترش پیدا می کنند، نه ناگهانی. وقتی موج تمام می شود، سلول های عصبی به حالت عادی برمی گردند و علائم برطرف می شوند.

جالب است بدانید که بسیاری از داروهای پیشگیری کننده میگرن – مثل propranolol، topiramate و valproate – می توانند این CSD را سرکوب کنند و از شروع اورا جلوگیری کنند.

نقش عروق شبکیه/خون رسانی در رتینال میگرن (کاهش جریان/اسپاسم)

میگرن رتینال داستان کمی متفاوتی دارد. در اینجا، مشکل اصلی در عروق خونی است که خون را به شبکیه می رسانند. شبکیه – آن لایه نازک در پشت چشم که نور را به سیگنال های عصبی تبدیل می کند – به خون رسانی مداوم نیاز دارد تا بتواند کار کند.

در میگرن رتینال، عروق خونی شبکیه به طور موقت دچار vasospasm یا انقباض می شوند. این یعنی عروق باریک می شوند و جریان خون کاهش پیدا می کند. وقتی شبکیه خون و اکسیژن کافی دریافت نمی کند، نمی تواند به درستی کار کند و شما دچار کاهش دید یا حتی از دست دادن موقت بینایی در آن چشم می شوید.

این انقباض عروق چرا رخ می دهد؟ دقیقاً نمی دانیم، اما تصور می شود که سیستم عصبی خودکار – همان سیستمی که قلب، تنفس و فشار خون را کنترل می کند – در آن نقش دارد. ممکن است پیام های اشتباه از مغز به عروق شبکیه فرستاده شود که باعث انقباض آن ها می شود.

نکته نگران کننده این است که اگر جریان خون به اندازه کافی کاهش یابد یا اسپاسم خیلی طولانی باشد، می تواند به شبکیه آسیب دائمی وارد کند. عوارض احتمالی شامل انسداد شریان مرکزی شبکیه (CRAO)، انفارکتوس شبکیه، خونریزی شبکیه و حتی آسیب به عصب بینایی هستند. البته این عوارض نادر هستند، اما همین امکان وجودشان نشان می دهد که چرا میگرن رتینال را باید جدی گرفت.

محرک ها (Triggers) و عوامل تشدید کننده میگرن چشمی

یکی از چیزهای عجیب درباره میگرن این است که اغلب یک ماشه یا محرک وجود دارد که حمله را شروع می کند. اگر بتوانید محرک های خودتان را شناسایی کنید، می توانید از بسیاری از حملات جلوگیری کنید یا حداقل آن ها را کمتر کنید.

محرک های سبک زندگی (کم خوابی، استرس، کم آبی، حذف وعده غذایی)

سبک زندگی یکی از مهم ترین عواملی است که می تواند میگرن را تحریک کند. بیایید به مهم ترین آن ها نگاه کنیم.

استرس بدون شک شماره یک محرک های میگرن است و تحقیقات نشان می دهند که بیش از 93 درصد افراد مبتلا به میگرن آن را به عنوان یک محرک می شناسند. اما جالب است بدانید که گاهی اوقات شروع استرس نیست که حمله را ایجاد می کند – بلکه زمانی است که استرس تمام می شود! این را let-down stress می نامند و می تواند تا 70 درصد افراد مبتلا به میگرن با اورا را تحت تأثیر قرار دهد.

تصور کنید یک هفته کاری پرفشار دارید و تمام مدت با استرس کار می کنید. آخر هفته که می رسد و می خواهید استراحت کنید، ناگهان میگرن شروع می شود! این اتفاق معمولاً ظرف 18 ساعت بعد از اینکه استرس برطرف می شود، رخ می دهد.

کم خوابی و تغییرات در الگوی خواب از دیگر محرک های قوی هستند. تحقیقات نشان می دهند که کمبود خواب احتمال بیشتری نسبت به خواب زیاد برای تحریک میگرن با اورا دارد. حتی مشکلات دیگر خواب مثل به سختی به خواب رفتن یا بیدار شدن مکرر در شب می توانند محرک باشند.

کم آبی بدن یکی دیگر از محرک های شایع است که خیلی از افراد آن را دست کم می گیرند. وقتی بدن شما کافی آب ندارد، حجم خون کاهش پیدا می کند و این می تواند به تغییرات در جریان خون مغز و شبکیه منجر شود.

حذف وعده غذایی یا قند خون پایین نیز می توانند میگرن را تحریک کنند. مغز شما به گلوکز برای عملکرد عادی نیاز دارد و وقتی قند خون پایین می آید، می تواند محرک حمله میگرن شود.

محرک های تغذیه ای و کافئین

غذاهای مختلفی می توانند در افراد مختلف محرک میگرن باشند. متأسفانه، فهرست مشخصی وجود ندارد که برای همه کارساز باشد – هر فرد محرک های منحصر بفردی دارد.

کافئین رابطه پیچیده ای با میگرن دارد. از یک طرف، کافئین می تواند در درمان میگرن کمک کند – به همین دلیل در بسیاری از داروهای ضد سردرد کافئین وجود دارد. اما از طرف دیگر، قطع ناگهانی مصرف کافئین یا مصرف زیاد آن می تواند خودش محرک میگرن باشد.

الکل – به خصوص شراب قرمز – یکی از محرک های شناخته شده میگرن با اورا است. دقیقاً نمی دانیم چرا، اما تصور می شود که مواد شیمیایی خاصی در الکل مثل تیرامین و هیستامین ممکن است در آن نقش داشته باشند.

غذاهای دیگری که برخی افراد گزارش می کنند محرک میگرنشان هستند عبارتند از:

پنیر های کهنه شده

• غذاهای فرآوری شده حاوی نیترات یا MSG
• شکلات
• آجیل و دانه ها
• غذاهای خیلی سرد (مثل بستنی)
• محرک های محیطی (نور شدید، صفحه نمایش، بوها)

محیط اطرافتان نیز می تواند نقش مهمی در تحریک میگرن داشته باشد.

نور شدید یا نور خورشید یکی از شایع ترین محرک های میگرن با اورا است. خیلی از افراد مبتلا به میگرن گزارش می کنند که نور آفتاب، نور فلورسنت یا نورهای چشمک زن می توانند حمله را شروع کنند. حتی تغییر ناگهانی از تاریکی به روشنایی یا بالعکس می تواند محرک باشد.

صفحه نمایش ها و دستگاه های دیجیتال در دنیای امروز محرک بزرگی شده اند. ساعت ها نگاه کردن به صفحه کامپیوتر، گوشی یا تبلت می تواند باعث خستگی چشم و تحریک میگرن شود. ترکیب نور آبی گسیل شده از صفحه نمایش ها و نگاه ثابت و طولانی مدت می تواند مشکل ساز باشد.

بوهای شدید نیز می توانند محرک قوی باشند. این می تواند شامل عطر، کلن، دود سیگار، بوی رنگ یا حلال ها، یا حتی بوی غذاهای خاص باشد. برخی افراد مبتلا به میگرن به بوها بسیار حساس هستند و حتی بوهای ملایمی که برای دیگران عادی است، می تواند برایشان محرک باشد.

تغییرات محیطی دیگر که می توانند محرک باشند:

• تغییرات فصلی یا آب و هوا
• فشار هوا (مثلاً قبل از طوفان)
• ارتفاع زیاد
• گرمای زیاد
• الگوهای هورمونی (در برخی افراد)

الگوهای هورمونی – به خصوص در زنان – می توانند نقش مهمی در تحریک میگرن داشته باشند. بسیاری از زنان گزارش می کنند که میگرن هایشان در زمان های خاصی از چرخه قاعدگی – معمولاً درست قبل یا در حین قاعدگی – بدتر می شوند.

قرص های ضدبارداری هورمونی نیز می توانند میگرن را تحریک یا بدتر کنند. بعضی زنان متوجه می شوند که وقتی شروع به مصرف قرص می کنند یا نوع آن را تغییر می دهند، میگرن هایشان تغییر می کند.

دوران بارداری نیز می تواند بر میگرن تأثیر بگذارد – بعضی زنان در دوران بارداری بهبود می یابند، در حالی که بعضی دیگر بدتر می شوند. یائسگی نیز می تواند الگوی میگرن را تغییر دهد.