مسمومیت با ویتامین D [علائم + علت + درمان + تشخیص + عوارض]

عوارض کلیوی مسمومیت با ویتامین D

• آسیب کلیه و قصور کلیوی: کلیه ها از محل های اول هستند که توسط کلسیم بالا آسیب می بینند. کلسیم اضافی باعث ایجاد سنگ کلیه می شود. علاوه بر این، خود کلیه ها می توانند دچار التهاب و رسوب کلسی شوند. در موارد شدیدتر، کلیه ها ممکن است به طور دائمی آسیب دیده و عملکرد خود را از دست دهند.
• بیش کلسیوری (کلسیم بالا در ادرار): یکی از نشانه های هشدار دهنده، کلسیم بالا در ادرار است. این علامتی است که بدن تمام این کلسیم اضافی را از طریق ادرار دفع کرده است. این می تواند منجر به سنگ کلیه شود.
• تشکیل سنگ کلیه: بسیاری از افراد که مسمومیت با ویتامین D دارند، سنگ کلیه می گیرند. سنگ های کلیه بسیار دردناک هستند و می توانند مسائل شدیدی را ایجاد کنند. حتی اگر سنگ بدون علامت باشد، می تواند به مرور زمان بزرگتر شود.
• نفریت و التهاب: بیش کلسیوری و سنگ کلیه می توانند باعث التهاب در کلیه ها شوند. این التهاب می تواند دائمی باشد و به تدریج توانایی کلیه ها برای فیلتر کردن خون را کاهش دهد.
• قصور کلیوی مزمن: در موارد بسیار شدید، کلیه های آسیب دیده ممکن است قادر به انجام کار خود نباشند. افراد ممکن است به دیالیز (ماشین تصفیه خون) نیاز داشته باشند یا حتی نیاز به پیوند کلیه داشته باشند.

عوارض عصبی و روانی مسمومیت با ویتامین D

• سردرگمی و اختلال حافظه: سردرگمی یکی از عوارض عصبی رایج ترین است. مردم ممکن است اماکن آشنا را ندانند، تاریخ را فراموش کنند، یا مسائل ساده ریاضی را نتوانند حل کنند. اختلال حافظه کوتاه مدت بسیار رایج است.
• تغییرات رفتاری و شخصیتی: برخی افراد دچار تغییرات شخصیتی می شوند. کسی که عادتاً خوشخلق است ممکن است ناگهان بدخلق یا بی تفاوت شود. برخی افراد تحریک پذیری شدید یا حتی عنف رفتاری را نشان می دهند.
• افسردگی و اختلالات روحی: افسردگی شدید یکی دیگر از عوارض شناخته شده است. برخی افراد بی انگیزه می شوند و از کارهایی که دوست داشتند لذت نمی برند. در موارد شدید، افکار خودکشی می توانند ظاهر شود.
• مشکلات خواب و بیقراری: بسیاری از افراد با مسمومیت با ویتامین D دچار بی خوابی شدید می شوند. بعضی کاملاً نمی توانند بخوابند، در حالی که دیگران می خوابند اما بی قراری های عصبی دارند.
• اتاکسیا و مشکلات تعادل: اتاکسیا یعنی عدم تنسیق حرکتی. افراد ممکن است راه رفتن دشواری داشته باشند یا دستان شان بلرزد. این می تواند خطرناک باشد و افراد ممکن است به کمک برای راه رفتن نیاز داشته باشند.
• درگیری عمیق تر – استوپور و کما: در موارد بسیار شدید، افراد می توانند به حالت استوپور برسند (حالتی بین خواب و بیداری، فقط با تحریک قوی بیدار می شوند) یا حتی به کما برسند. این شرایط بسیار خطرناک اند و می توانند کشنده باشند.

مسمومیت با ویتامین D در کودکان

کودکان بیشتر در خطر مسمومیت با ویتامین D هستند. اولاً، بدن آن ها کوچک تر است، بنابراین همان مقدار بزرگ تر برای آن ها اثر می گذارد. ثانیاً، کودکان خود نمی توانند مکمل های خود را تنظیم کنند و به والدین یا پزشکان متکی هستند. ثالثاً، مسمومیت با ویتامین D در کودکان شدیدتر است و می تواند عواقب دیرمدت ایجاد کند.

موارد شناخته شده در کودکان

موارد شناخته شده نشان می دهند که دو کودک کوچک (یک کودک 4 ماهه و یک دختر 3 ساله) به دلیل خطای استفاده از قطره چکان دچار مسمومیت بسیار شدید شدند. کودک 4 ماهه ای 1.6 تا 1.7 میلیون واحد بین المللی ویتامین D در 8 هفته دریافت کرد، و دختر 3 ساله 3.5 تا 5.5 میلیون واحد در 6 ماه دریافت کرد. هر دو کودک سنگ کلیه و مشکلات جدی گوارشی داشتند.

علائم مسمومیت در کودکان

کودکان با مسمومیت با ویتامین D معمولاً استفراغ، درد شکم، یبوست شدید، کاهش وزن، و تشنگی بیش ازحد نشان می دهند. بعضی کودکان قادر به رشد طبیعی نیستند (failure to thrive). اگر مسمومیت طولانی مدت است، می تواند رشد و توسعه کودک را متاثر کند.

سطح های ایمن مصرف ویتامین D برای کودکان

برای کودکان زیر 12 ماه، 400 واحد بین المللی ویتامین D در روز توصیه می شود. برای کودکان بالای 12 ماه و نوجوانان، حداکثر 600 تا 1000 واحد روزانه مناسب است. سقف ایمن برای کودکان با توجه به سن نوسان می کند.

درمان مسمومیت با ویتامین D

• متوقف کردن مصرف ویتامین D: اولین و ضروری ترین قدم در درمان، متوقف کردن فوری مصرف ویتامین D است. هیچ ویتامین D دیگری نباید تا تثبیت شرایط مصرف شود.
• تنظیم مجدد آب های بدن: هیدراسیون بسیار مهم است. کلیه ها برای دفع کلسیم اضافی به آب نیاز دارند. بیماران معمولاً از طریق رگ شریان سرم فیزیولوژیکی می گیرند. این سرم کمک می کند بدن را مجدداً هایدریت کند و کلسیم اضافی را از طریق ادرار دفع کند.
• محدود کردن کلسیم غذایی: پزشکان معمولاً بیماران را متنبه می کنند که مصرف کلسیم غذایی را کم کنند. دوز کلسیم را شامل تمام منابع غذایی (دوغ، شیر، پنیر، و مکمل های کلسیم) کاهش دهید.
• داروهای کاهش دهنده کلسیم: اگر هیدراسیون تنهایی کافی نباشد، پزشکان می توانند داروهای خاصی تجویز کنند.
• کورتیکوستروئید ها: این داروها به کاهش جذب کلسیم در روده و افزایش دفع آن از ادرار کمک می کنند. معمولاً پردنیزولون استفاده می شود.
• بیسفسفونات ها: این داروها باعث می شوند که استخوان ها کلسیم را بیشتر جذب کنند و کلسیم را از خون بیرون بیاورند. این داروها آهسته عمل می کنند (معمولاً 3 تا 3 هفته طول می کشد) اما بسیار موثرند.
• کالسیتونین: این دارو تاثیر سریع دارد و می تواند کلسیم خون را در ساعات اولی کاهش دهد.
• فوروسمید: اگر هیدراسیون کافی باشد، می تواند کمک کند به دفع بیشتر کلسیم از طریق ادرار.

نظارت منظم پس از درمان

بعد از درمان شروعی، بیماران نیاز به نظارت دقیق دارند. باید هفته ای یک بار آزمایش خون شود تا سطح کلسیم کنترل شود. سپس ماهانه نظارت ادامه می یابد تا مطمئن شویم بیمار بهبود می یابد.