تأیید از پزشک متخصص بیمارستان پارسا
محتوای این مقاله صرفا برای افزایش آگاهی شماست. قبل از هرگونه اقدام، جهت درمان از پزشکان بیمارستان پارسا مشاوره بگیرید.
کوررنگی یا نقص بینایی رنگی (Color Vision Deficiency) یک وضعیت وراثی است که در آن فرد نمی تواند برخی از رنگ ها را به درستی تشخیص دهد. این مسئله زمانی به وجود می آید که سلول های مخروطی در شبکیه چشم، که مسئول تشخیص رنگ ها هستند، دچار نقص یا کمی عملکرد شوند. تست کور رنگی ابزاری است که برای شناسایی و تشخیص این نوع نقص استفاده می شود.
بسیاری از افراد نمی دانند که کوررنگی دارند، زیرا این وضعیت اغلب اندکی ظاهر می شود و مردم با تفاوت های ادراکی خود سازگار می شوند.
برای شروع دریافت راهنمایی های تخصصی، همین حالا فرم مشاوره بیمارستان پارسا را پر کنید. سلامت شما، اولویت ماست!
فهرست مطالب
- 1 انواع کوررنگی و نحوه تشخیص آن ها
- 2 تست کور رنگی ایشی هارا: روش کلاسیک و مورد اعتماد
- 3 دیگر روش های تشخیص: تست فارنزورث و روش های آنلاین
- 4 نحوه انجام تست کور رنگی: روش های بالینی و آنلاین
- 5 تفسیر نتایج تست کور رنگی
- 6 چه کسانی باید تست کور رنگی بدهند؟
- 7 هر چند وقت یک بار باید تست کور رنگی داشته باشیم؟
- 8 تفاوت بین تست های آنلاین و تست بالینی
- 9 نکات مهم قبل از انجام تست کور رنگی
- 10 علائم کوررنگی در زندگی روزمره
- 11 علائم کوررنگی در کودکان
- 12 کوررنگی و رانندگی
- 13 کوررنگی و استخدام در مشاغل حساس
- 14 درمان و عینک مخصوص برای کوررنگی
انواع کوررنگی و نحوه تشخیص آن ها
- Dichromacy (دی کروماسی): در این نوع، یکی از سه نوع سلول مخروطی کاملاً غایب است. افرادی که دی کروماسی دارند، تعداد رنگ های قابل تشخیص آن ها به طور قابل توجهی کاهش می یابد. دو نوع اصلی آن شامل پروتانوپیا (نقص در سلول های قرمز) و دوترانوپیا (نقص در سلول های سبز) است.
- Anomalous Trichromacy (تریکروماسی غیرطبیعی): در این حالت، هر سه نوع سلول مخروطی موجود است، اما یکی یا بیشتر از آن ها بیش از حد یا کم تر از حد حساس است. این به معنی جابه جایی در درک رنگ است نه فقدان کامل آن. بیشترین نوع کوررنگی موجود (حدود ۶ درصد مردان) دومی نقص سبز است که از نوع Anomalous Trichromacy محسوب می شود.
- Achromatopsia (آکروماتوپسیا): این یک حالت بسیار نادر است که در آن تمام سلول های مخروطی عملکرد ندارند. افرادی که آکروماتوپسیا دارند، جهان را صرفاً در سایه های خاکستری، سیاه و سفید می بینند. این حالت حدود یکی در ۳۰۰۰۰ تا ۵۰۰۰۰ نفر رخ می دهد و اغلب با نزدیکی بینایی، حساسیت شدید به نور و حرکات بی ارادی چشم همراه است.
| انواع کوررنگی | |
| پروتان (قرمز) | مشکل در تشخیص قرمز |
| دوتران (سبز) | مشکل در تشخیص سبز |
| آکروماتوپسی | دید سیاه و سفید |
تست کور رنگی ایشی هارا: روش کلاسیک و مورد اعتماد
تست ایشی هارا (Ishihara Test) توسط شینوبو ایشی هارا، پروفسور چشم پزشکی در دانشگاه توکیو در سال ۱۹۱۷ ابداع شد. این تست یکی از پرکاربردترین و معروف ترین روش های تشخیص کوررنگی است و هنوز امروز توسط اکثر متخصصان چشم و پزشکان بینایی در سراسر جهان استفاده می شود.
تست ایشی هارا از صفحات خاصی تشکیل شده است که بر روی هر یک نقاطی با اندازه ها و رنگ های مختلف به نظر می رسند. در میان این نقاط، نقاط های دیگری وجود دارند که یک عدد یا شکل تشکیل می دهند.
افرادی که بینایی رنگی نرمال دارند می توانند این اعداد را به آسانی شناسایی کنند، در حالی که افرادی با نقص رنگی قرمز-سبز نمی توانند این اعداد را ببینند یا آن ها برایشان نامرئی است.
تست کامل ۳۸ صفحه دارد، اما معمولاً وجود یک نقص شدید بعد از تنها چند صفحه واضح می شود. نسخه های مختلف این تست شامل ۱۰، ۱۴ یا ۲۴ صفحه نیز موجود است. برخی از صفحات به جای خواندن یک عدد، از آزمودنی می خواهند که یک خط را ردیابی کنند.
دقت تست ایشی هارا بسیار بالا است. تحقیقات نشان داده اند که امتیاز کمتر از ۱۲ نشان دهنده نقص بینایی رنگی است، و ۱۲ یا بیشتر از آن نشان دهنده بینایی رنگی نرمال است. این تست حساسیت ۹۷ درصدی و تخصصیت ۱۰۰ درصدی دارد. تست آنلاین نسخه ایشی هارا حساسیت ۹۸.۲۸ درصدی و تخصصیت ۱۰۰ درصدی نشان می دهد.
دیگر روش های تشخیص: تست فارنزورث و روش های آنلاین
تست فارنزورث-مانسل (Farnsworth-Munsell 100 Hue Test) یکی دیگر از روش های معتبر برای تشخیص نقص بینایی رنگی است. این تست توسط دین فارنزورث در دهه ۱۹۴۰ توسعه یافت. این تست شامل ۱۰۰ (یا ۱۵) دیسک رنگی است که فرد باید آن ها را بر اساس تدریج رنگی ترتیب دهد. نتیجه آزمون به میزان خطاها و شدت جابه جایی دیسک ها اعتماد می شود.
تست فارنزورث D-15 نسخه ساده شده این روش است که شامل ۱۵ دیسک رنگی است. این نسخه برای شناسایی نقایص رنگی شدیدتر (دیکروماسی) مفید است، اما نمی تواند نقایص جزئی را تشخیص دهد. این تست باید در یک محیط با نور مناسب انجام شود تا تا حد امکان از نور طبیعی نزدیک تر باشد.
تست های آنلاین از جمله ColorLite و EnChroma رایج ترین روش های خانگی برای تشخیص کوررنگی هستند. هرچند این تست ها در دسترسی و راحتی برتری دارند، اما دقت آن ها تا حدودی به نوع و تنظیمات صفحه نمایش (مانند روشنایی و فن اوری نمایش) بستگی دارد.
برخی از تحقیقات نشان می دهند که تست های آنلاین معمولاً درستی ۹۶ تا ۹۸ درصدی دارند، اما ممکن است نتایج متفاوتی نسبت به تست بالینی حرفه ای داشته باشند.
نحوه انجام تست کور رنگی: روش های بالینی و آنلاین
- تست بالینی: در مطب چشم پزشک، متخصص یا پزشک بینایی صفحات ایشی هارا را در فاصله ای مشخص (معمولاً ۷۵ سانتی متر) از فرد قرار می دهد. صفحات باید در نوری مناسب و ثابت قرار داشته باشند. از فرد خواسته می شود که اعدادی را که روی صفحات می بیند، بخواند. هر صفحه باید برای حدود ۳ ثانیه نشان داده شود. برخی از پزشکان از زمان بندی دقیق استفاده می کنند تا اطمینان حاصل کنند که فرد تحت تاثیر نور کافی قرار دارد.
- تست آنلاین: برای تست های آنلاین، فرد باید در محیطی روشن ایی جلسه دهد. روشنایی صفحه نمایش باید به حداکثر رسانده شود. تست معمولاً شامل تشخیص یک شکاف در میان یک دایره رنگی (Landolt C test) یا شناسایی اعداد در صفحات شبیه ایشی هارا است. این روش ها معمولاً ۵ تا ۱۰ دقیقه طول می کشند.
نکته مهم این است که صفحات و تنظیمات بسیار حائز اهمیت است. اگر صفحات خراش دارند، داغ هستند یا در نوری ضعیف قرار دارند، نتایج ممکن است نادرست باشد.
| تفسیر نتیجه تست کوررنگی | |
| همه اعداد دیده میشوند | بینایی رنگی نرمال |
| برخی اعداد دیده نمیشوند | کوررنگی خفیف |
| اکثر اعداد دیده نمیشوند | کوررنگی متوسط یا شدید |
تفسیر نتایج تست کور رنگی
نتایج تست کور رنگی بر اساس تعداد صفحات یا دیسک هایی که به درستی تشخیص داده شدند، تفسیر می شود. نتایج معمولاً به چهار دسته تقسیم می شوند:
- نرمال: فرد تمام یا تقریباً تمام صفحات را به درستی تشخیص داده است. این به معنی آن است که بینایی رنگی فرد در حد عادی است.
- خفیف: فرد تنها یک یا دو صفحه را اشتباه تشخیص داده است. این نشان می دهد که فرد دارای نقص جزئی در بینایی رنگی است و می تواند بیشتر رنگ ها را به درستی تشخیص دهد.
- متوسط: فرد تعداد بیشتری صفحه را اشتباه تشخیص داده است. در این حالت، نقص رنگی بیش تر است و ممکن است بر زندگی روزمره تاثیر بگذارد.
- شدید: فرد تعداد زیادی صفحه را اشتباه تشخیص داده است یا اصلاً نمی تواند اعداد را ببیند. این نشان می دهد که فرد دارای نقص جدی در بینایی رنگی است.
تست های دیگر مانند فارنزورث نیز بر اساس نمره خطا تفسیر می شوند. نمره خطای کمتر بهتر است و نشان می دهد که فرد توانایی بیشتری در تشخیص تفاوت های رنگی دارد.
Home remedies for pink eye include: Hydrating eye drops such as artificial tears. Cold compresses. Over-the-counter pain relievers.
ترجمه: درمان های خانگی برای چشم صورتی شامل این هاست: قطره های مرطوب کننده مثل اشک مصنوعی، کمپرس سرد، و مسکن های بدون نسخه.
به نقل از Cleveland Clinic
چه کسانی باید تست کور رنگی بدهند؟
تست کور رنگی برای افرادی ضروری است که در شغل های حساس به رنگ کار می کنند، از جمله برق کاران، مهندسان، طراحان گرافیک، و کاری های مرتبط با ایمنی. اما تشخیص زودهنگام کوررنگی برای همه کودکان مهم است، خصوصاً قبل از شروع دوره های درسی.
- کودکان: متخصصان توصیه می کنند که تست کور رنگی برای کودکان حدود ۵ تا ۶ سالگی انجام شود، زمانی که آن ها به سن دبستان می رسند. در این سن، کودکان می توانند اعداد و ارقام را تشخیص دهند و می توانند برای تست آماده باشند. اهمیت تشخیص زودهنگام این است که بسیاری از مواد درسی بر روی ادراک رنگ یا کدگذاری رنگی متکی اند. اگر کودک نقص رنگی داشته باشد و آن را نشناسند، ممکن است در یادگیری مشکل داشته باشد.
- بزرگسالان: بزرگسالانی که در شغل های جدید یا حساس به رنگ کار می کنند نیز باید تست کور رنگی داشته باشند. این نیز شامل پروازگران، تکنسین های پزشکی، و افرادی که با الکترونیک ها یا مدارات الکتریکی کار می کنند، می شود.
- فناوری نمایش: اگر کسی در حرفه ای کار می کند که به دقت رنگ مانند طراحی، عکاسی یا ویرایش ویدیو نیاز دارد، آن ها باید تست کور رنگی انجام دهند.
هر چند وقت یک بار باید تست کور رنگی داشته باشیم؟
بسیاری از متخصصان بینایی توصیه می کنند که تست کور رنگی باید به عنوان بخشی از معاینات بینایی جامع منظم انجام شود. برای افرادی که دارای کوررنگی هستند، یک بار تشخیص برای ادامه زندگی کافی است، زیرا کوررنگی معمولاً یک حالت ثابت است که با عمر تغییر نمی کند (مگر در شرایط نادری)
اما برای افرادی که در شغل های حساس به رنگ کار می کنند، ممکن است مقررات کاری به تکرار تست های منظم نیاز داشته باشند. برای مثال، برخی از شرکت های هواپیمایی و نیروی دریایی نیاز به تست مجدد هر چند سال یکبار دارند.
تفاوت بین تست های آنلاین و تست بالینی
تست های بالینی در مطب های چشم پزشکی دقت بیشتری دارند زیرا متخصص می تواند صفحات را به درستی کنترل کند، نور مناسب را تامین کند، و از اشتباهات مربوط به نحوه انجام تست جلوگیری کند. صفحات فیزیکی نیز در طول زمان تغییر رنگ نمی دهند و بسیار قابل اعتماد هستند.
تست های آنلاین با تمام راحتی، دارای محدودیت هایی هستند. رنگ های صفحه نمایش بسته به نوع مانیتور، تنظیمات رنگ، کارت گرافیکی و حتی کیفیت کابل های اتصال متفاوت است. اگر صفحه نمایش قدیمی تر باشد یا تنظیمات رنگی نادرست باشد، نتایج ممکن است نادرست باشند.
به طور کلی، تست های آنلاین برای غربالگری اولیه مناسب اند، اما برای تشخیص قطعی، بهتر است با یک متخصص چشم پزشکی مشورت کنید.
نکات مهم قبل از انجام تست کور رنگی
- نور: یکی از مهم ترین عوامل صحیح انجام تست نور مناسب است. اتاقی که تست انجام می شود باید روشن ایی یکنواختی داشته باشد. نور بسیار ضعیف یا خیلی روشن می تواند نتایج را تحت تاثیر قرار دهد.
- فاصله: تست ایشی هارا باید در فاصله مشخص (حدود ۷۵ سانتی متر) از چشم انجام شود. اگر فاصله نادرست باشد، ممکن است صفحات به درستی دیده نشوند.
- وضوح دید: کسی که تست می دهد باید چشمان عینک های خود را بپوشد (در صورت نیاز) تا اطمینان حاصل شود که دارای بهترین وضوح دید است. کنتاکت لنز های رنگی نباید استفاده شوند زیرا می توانند نتایج را تحت تاثیر قرار دهند.
- زمان: صفحات باید به ترتیب و در زمان مشخص ای نشان داده شوند. هر صفحه حدود ۳ ثانیه باید دیده شود.
- صفحه نمایش: برای تست های آنلاین، روشنایی صفحه نمایش باید به حداکثر رسانده شود. بهتر است از صفحات بزرگ تر مانند تبلت یا لپ تاپ استفاده شود تا از صفحات کوچک تر مانند تلفن های هوشمند.
علائم کوررنگی در زندگی روزمره
بسیاری از افراد با کوررنگی خفیف ممکن است تفاوت زیادی در زندگی روزمره احساس نکنند. در حقیقت، بسیاری از مردم با نقص رنگی خود سازگار شده اند و حتی نمی دانند که کوررنگی دارند. با این حال، برخی از افراد می توانند دشواری های مختلفی را تجربه کنند.
افراد کور رنگی ممکن است با مشکلاتی روبه رو شوند، مانند سختی در شناسایی رنگ های سیگنال راهنمایی و رانندگی (خصوصاً شب و در شرایط نور کم)، مشکل در شناسایی میوه های پخته در فروشگاه ها، سختی در انتخاب رنگ های لباس یا دکوراسیون خانه ، و مشکل در تشخیص حرارت گوشت در آشپزخانه (آیا گوشت خام است یا پخته).
برای افراد با کوررنگی شدید (مانند آکروماتوپسیا)، مشکلات بسیار بیشتر است. آن ها می توانند حساسیت بیش ازحد به نور، پایین بودن بینایی، و مشکلات دیگری داشته باشند.
علائم کوررنگی در کودکان
والدین باید به علائم زیر توجه کنند تا بفهمند آیا کودک آن ها کوررنگی دارد. کودک ممکن است از توانایی بویایی بهتری برخوردار باشد یا بینایی شب ایی بهتری داشته باشد. آن ها ممکن است به نور روشن حساس تر باشند. در هنگام کار با صفحات رنگی در مدرسه، کودک ممکن است مشکل داشته باشد. کودک ممکن است رنگ ها را نادرست انتخاب کند، مثلاً سیب را آبی رنگ کند. او ممکن است دردسر داشته باشد یا سر و چشم درد داشته باشد هنگام نگاه کردن به رنگ های قرمز بر روی سبز یا برعکس.
کوررنگی و رانندگی
نقص بینایی رنگی ممکن است برای رانندگی تهدیدی باشد، خصوصاً اگر رانندگی شب انه یا در شرایط بد درصورت آب وهوا انجام شود. در بسیاری از کشورها، قوانین مختلفی درباره رانندگی افراد کور رنگ وجود دارد.
در ایالات متحده ی آمریکا و بسیاری از کشورهای اروپایی، کور رنگی خود به تنهایی مانع از گرفتن گواهی رانندگی نیست. با این حال، برخی از ایالت ها یا کشورها ممکن است نیاز داشته باشند تا فرد موفق به شناسایی سیگنال های راهنمایی و رانندگی مختلف شود.
برای رانندگی تجاری یا حرفه ای، مقررات سخت تری وجود دارد. برخی از شرکت های حمل ونقل یا شرکت های تاکسی ممکن است نیاز داشته باشند تا رانندگان دارای بینایی رنگی نرمال باشند. اگر فرد کور رنگی است و می خواهد رانندگی کند یا رانندگی تجاری انجام دهد، بهتر است با یک متخصص چشم پزشکی یا دفتر اداری مربوطه تماس بگیرد.
کوررنگی و استخدام در مشاغل حساس
برخی از مشاغل به بینایی رنگی نرمال نیاز دارند. این شامل الکتریسین ها (که باید رنگ های سیم های الکتریکی را تشخیص دهند)، پزشکان (که باید رنگ های مختلف را تشخیص دهند)، پزشکان چشم پزشک، و کارکنان بلندپروازی است.
برای الکتریسین ها، تشخیص غلط رنگ یک سیم می تواند خطرناک یا حتی مرگ آفرین باشد. برای پرونده های هواپیمایی تجاری یا نظامی، ناتوانی در شناسایی سیگنال های رنگی می تواند خطرناک باشد. برای طراح های گرافیک یا شرکت های رسانه ای، کور رنگی می تواند بر کیفیت کار تاثیر بگذارد.
اگر فرد برای چنین شغلی درخواست دهنده است، معمولاً نیاز است تا تست کور رنگی انجام دهد. اگر نقص رنگی تشخیص داده شود، ممکن است نتوانند برای آن موقعیت استخدام شوند یا ممکن است برای نقش های خاصی محدود شوند.
درمان و عینک مخصوص برای کوررنگی
متأسفانه، هنوز هیچ درمان قطعی برای کوررنگی توسعه نیافته است. کوررنگی معمولاً یک وضعیت دائمی است که تا پایان زندگی باقی می ماند. تحقیقات و آزمایش های بالینی در حال انجام است برای توسعه درمان های جدید، مانند درمان های ژن ی یا ایمپلنت های شبکیه ای، اما هنوز این روش ها برای استفاده گسترده دستیاب نیستند.
با این حال، تکنولوژی های جدیدی مانند عینک های مخصوص رنگی (مثل عینک های EnChroma) بازار گذاشته شده اند که ادعا می کنند می توانند درک رنگ را بهبود بخشند. این عینک ها بر اساس فیلتر کردن طول موج های نوری خاص کار می کنند تا کنتراست رنگی را افزایش دهند.
با این حال، این عینک ها کوررنگی را درمان نمی کنند و کاراییشان متفاوت است. برخی افراد گزارش می کنند که این عینک ها برایشان مفید بوده اند، در حالی که برای برخی دیگر تفاوتی چندانی ایجاد نمی کنند.
سوالات متداول
۱) چند نوع کور رنگی وجود دارد؟
- پروتانومالی – حساسیت کم به رنگ قرمز
- دوترانومالی – حساسیت کم به رنگ سبز
- پروتانوپیا / دوترانوپیا – عدم دیدن کامل قرمز یا سبز
- آکروماتوپسیا ( کور رنگی کامل) – دیدن فقط طیف های خاکستری
۲) کور رنگ ها چه طور می بینند؟
افراد کور رنگ معمولاً رنگ ها را می بینند اما نمی توانند برخی رنگ ها (مثلاً قرمز/سبز یا آبی/زرد) را از هم تشخیص دهند؛ رنگ ها ممکن است کمرنگ تر، شبیه تر یا متفاوت تر از حالت عادی به نظر برسند. دیدن کامل سیاه -سفید نادر است.
۳) علت اصلی کور رنگی چیست؟
علت غالباً ژنتیکی و ارثی است؛ شما در بدو تولد سلول های مخروطی شبکیه-تان (که رنگ ها را می بینند) ناقص یا کم کار دارید. می تواند در مواردی آسیب چشم، بیماری یا مصرف دارو هم رخ دهد.
۴) آیا ۹۰٪ مردان کور رنگ اند؟
خیر. حدود ۸٪ مردان دچار کور رنگی هستند، نه ۹۰٪. این یعنی تقریباً ۱ از ۱۲ مرد.
۵) آیا کور رنگی یک معلولیت است؟
کور رنگی معمولاً یک اختلال بینایی نسبتاً خفیف است که زندگی روزمره را تغییر نمی دهد، ولی می تواند در برخی مشاغل محدودیت ایجاد کند. بسته به قانون گذاری محل زندگی، ممکن است در فهرست معلولیت های بینایی قرار گیرد.
6) مشهورترین فرد کور رنگ کیست؟
یکی از مشهورترین افراد کور رنگ، بیل کلینتون رئیس جمهور پیشین آمریکا است که گزارش شده قرمز و سبز را از هم تشخیص نمی دهد.
کلام آخر
کوررنگی یک وضعیت وراثی است که تشخیص زودهنگام آن برای کودکان و بزرگسالان در شغل های حساس بسیار مهم است. تست کور رنگی ابزار آسان و سریعی است که می تواند به افراد کمک کند تا بفهمند آیا نقص بینایی رنگی دارند یا خیر. درک صحیح نوع و شدت کوررنگی می تواند افراد را برای تصمیم گیری درباره شغل و فعالیت های روزمره خود آماده کند.
با وجود اینکه تست های آنلاین راحت اند، تست بالینی در مطب های چشم پزشکی دقت بیشتری دارند. اگر مشکوک هستید که کوررنگی دارید یا علائم کوررنگی در کودک خود متوجه شده اید، بهتر است با متخصص چشم پزشکی تماس بگیرید تا بتوانید تشخیص دقیق و مشاوره مناسب دریافت کنید.
