علائم آستیگماتیسم: از تاری دید و سردرد تا تشخیص و درمان قطعی

علت آستیگمات

بسیاری از افراد می پرسند که چرا دچار آستیگماتیسم شده اند. در حالی که علت دقیق آن در بسیاری از موارد ناشناخته باقی مانده است، علم پزشکی عوامل اصلی و ریسک فاکتورهای مرتبط با آن را شناسایی کرده است.

علت آستیگماتیسم / علل آستیگمات

علت اصلی آستیگماتیسم، انحنای نامنظم قرنیه یا عدسی چشم است. اما اینکه چرا این انحنای نامنظم از ابتدا وجود دارد یا بعداً ایجاد می شود، به عوامل مختلفی بستگی دارد:

• عوامل ژنتیکی و مادرزادی: مهم ترین و شایع ترین علت آستیگماتیسم، وراثت است. اکثر افراد مبتلا به این عارضه، با آن متولد می شوند و این ویژگی را از والدین خود به ارث می برند. به همین دلیل، اگر در خانواده شما سابقه آستیگماتیسم وجود دارد، احتمال ابتلای شما نیز بیشتر است.
• عوامل اکتسابی: در برخی موارد، آستیگماتیسم در طول زندگی ایجاد می شود. این موارد عبارتند از:
• آسیب به چشم: یک ضربه یا جراحت می تواند شکل قرنیه را تغییر داده و باعث ایجاد آستیگماتیسم شود.
• جراحی چشم: برخی از عمل های جراحی چشم، مانند جراحی آب مروارید، ممکن است به عنوان یک عارضه جانبی، منجر به آستیگماتیسم شوند.
• بیماری های قرنیه: بیماری هایی مانند قوز قرنیه (کراتوکونوس) که باعث نازک شدن و تغییر شکل پیشرونده قرنیه می شوند، یکی از دلایل اصلی آستیگماتیسم (به ویژه نوع نامنظم) هستند.
• فشار پلک: برخی متخصصان معتقدند که فشار مداوم و بیش از حد پلک ها بر روی قرنیه نیز می تواند به مرور زمان باعث ایجاد آستیگماتیسم خفیف شود.

یک باور غلط و رایج این است که فعالیت هایی مانند مطالعه در نور کم یا نشستن نزدیک به تلویزیون باعث آستیگماتیسم می شود. تحقیقات علمی این باور را رد کرده اند؛ این عادات ممکن است باعث خستگی چشم شوند، اما ساختار فیزیکی قرنیه یا عدسی را تغییر نمی دهند.

چه کسانی در معرض خطر آستیگماتیسم هستند؟

اگرچه آستیگماتیسم می تواند هر فردی را در هر سنی تحت تأثیر قرار دهد، اما برخی عوامل، خطر ابتلا به آن را افزایش می دهند. شما ممکن است در معرض خطر بیشتری باشید اگر یک یا چند مورد از شرایط زیر را دارید:

• سابقه خانوادگی: داشتن والدین یا بستگان نزدیک مبتلا به آستیگماتیسم یا سایر اختلالات چشمی مانند قوز قرنیه.
• نزدیک بینی یا دوربینی شدید: وجود این عیوب انکساری به میزان بالا می تواند با آستیگماتیسم همراه باشد.
• سابقه جراحی چشم: به خصوص جراحی هایی مانند برداشتن آب مروارید.
• آسیب یا بیماری قرنیه: وجود زخم، عفونت یا نازک شدن قرنیه.

علائم آستیگمات

علائم آستیگماتیسم می تواند از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد و شدت آن به میزان ناهنجاری انحنای چشم بستگی دارد. برخی افراد با آستیگماتیسم خفیف ممکن است هیچ علامت قابل توجهی را تجربه نکنند، در حالی که درجات بالاتر می تواند به طور جدی کیفیت زندگی را تحت تأثیر قرار دهد.

علائم آستیگماتیسم چیست؟ / علائم آستیگمات چیست؟

اگر یک یا چند مورد از علائم زیر را به طور مداوم تجربه می کنید، ممکن است به آستیگماتیسم مبتلا باشید. در ادامه لیست کاملی از این علائم ارائه شده است ^:

1. تاری یا تحریف دید: این اصلی ترین علامت است. اشیاء در تمام فواصل (نزدیک و دور) ممکن است مبهم، کشیده یا موج دار به نظر برسند.
2. سردردهای مداوم: به ویژه در ناحیه پیشانی یا اطراف چشم ها.
3. خستگی یا فشار چشم: احساس خستگی، سنگینی یا درد در چشم ها، به خصوص پس از فعالیت های نیازمند تمرکز دید مانند مطالعه، کار با کامپیوتر یا رانندگی.
4. نیاز به تنگ کردن چشم ها (Squinting): تلاش ناخودآگاه برای واضح تر دیدن اشیاء.
5. مشکل در دید شب: افزایش حساسیت به نور، مشاهده هاله (Halo) یا تشعشعات ستاره ای شکل (Starburst) در اطراف منابع نوری مانند چراغ خودروها یا چراغ های خیابان.
6. دوبینی (Double Vision): دیدن یک تصویر به صورت دو تایی یا سایه دار.
7. سوزش، خارش یا ناراحتی چشم.

معرفی ۵ علامت رایج آستیگماتیسم

در میان علائم ذکر شده، پنج مورد از آن ها شیوع بیشتری دارند و به عنوان زنگ خطری برای مراجعه به چشم پزشک عمل می کنند. در ادامه به بررسی دقیق تر این پنج علامت کلیدی می پردازیم.

۱) سردردهای مداوم

اگرچه سردرد دلایل متعددی دارد، اما سردردهای ناشی از مشکلات چشمی اغلب نادیده گرفته می شوند. سردرد مرتبط با آستیگماتیسم یک علامت ثانویه است که از تلاش جبرانی بدن شما ناشی می شود. وقتی چشم شما تصویری مخدوش و غیرواضح به مغز ارسال می کند، عضلات کوچک داخل چشم (عضلات مژگانی) و همچنین مغز شما به طور مداوم و ناخودآگاه تلاش می کنند تا با تغییر فوکوس و پردازش تصویر، این نقص را برطرف کنند. این فعالیت بیش از حد و مداوم، مانند هر فعالیت عضلانی دیگری، منجر به خستگی و درد می شود که خود را به صورت سردردهایی در ناحیه پیشانی و اطراف چشم نشان می دهد.

۲) تاری و تحریف دید

این علامت، مشخصه اصلی آستیگماتیسم است. برخلاف نزدیک بینی که فقط دید دور را تار می کند، یا دوربینی که عمدتاً دید نزدیک را مختل می سازد، آستیگماتیسم باعث تاری و اعوجاج دید در تمام فواصل می شود. ممکن است متوجه شوید که خطوط عمودی واضح تر از خطوط افقی هستند (یا برعکس)، یا اینکه دایره ها کمی بیضی به نظر می رسند. این تحریف، نتیجه مستقیم تمرکز نامنظم نور بر روی شبکیه است.

۳) خستگی و فشار چشم

احساس خستگی، سنگینی و درد در چشم ها، به ویژه پس از انجام کارهایی که نیاز به تمرکز بصری دارند، یکی دیگر از علائم شایع است^. این خستگی نیز ناشی از همان تلاش مداوم سیستم بینایی برای جبران نقص انکساری است. چشم های شما برای ایجاد یک تصویر واضح، بیش از حد کار می کنند و این منجر به خستگی زودرس می شود.

۴) مشکل در دید شب

بسیاری از افراد مبتلا به آستیگماتیسم، اولین بار هنگام رانندگی در شب متوجه مشکل خود می شوند. علت این پدیده به عملکرد مردمک چشم بازمی گردد. در شرایط کم نور، مردمک چشم شما گشادتر می شود تا نور بیشتری وارد چشم شود. این باز شدن بیشتر، باعث می شود که پرتوهای نور از بخش های وسیع تری از سطح نامنظم قرنیه عبور کنند. در نتیجه، خطاهای انکساری تشدید شده و پدیده هایی مانند خیرگی (glare)، هاله در اطراف چراغ ها و دیدن تشعشعات ستاره ای شکل به شدت افزایش می یابد.

۵) نیاز به تنگ کردن چشم ها (Squinting)

تنگ کردن چشم ها یک واکنش طبیعی و غریزی برای بهبود موقتی دید است. با این کار، شما به طور موقت شکل پلک ها را تغییر می دهید و دیافراگم ورودی نور به چشم را کوچک تر می کنید. این کار باعث می شود پرتوهای نور مزاحم و پراکنده کمتری وارد چشم شوند و عمق فوکوس افزایش یابد، که به طور لحظه ای به وضوح بیشتر تصویر کمک می کند. اگر متوجه شدید که خودتان یا فرزندتان برای دیدن تلویزیون یا تخته کلاس به طور مکرر چشم های خود را تنگ می کنید، این می تواند یک نشانه مهم از وجود آستیگماتیسم اصلاح نشده باشد.